وجوه معنایی (ق رب) در قرآن با رویکرد معناشناسی تاریخی

فاطمه قربانی لاکتراشانی; زینب السادات حسینی; محمدحسن شیرزاد; محمدحسین شیرزاد

وجوه معنایی (ق رب) در قرآن با رویکرد معناشناسی تاریخی

محل انتشار: تحقیقات علوم قرآن و حدیث، دوره: 22، شماره: 3

سال انتشار: 1404

نوع سند: مقاله ژورنالی

زبان: فارسی

مشاهده: 89

فایل این مقاله در 37 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

دریافت فایل کامل مقاله

صدور گواهی نمایه سازی
من نویسنده این مقاله هستم

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

https://civilica.com/doc/2598243

شناسه ملی سند علمی:

JR_TQH-22-3_005

تاریخ نمایه سازی: 18 اردیبهشت 1405

چکیده مقاله:

وجوه معنایی (ق ر ب) در قرآن با رویکرد معناشناسی تاریخی چکیدهماده (ق رب) طیف وسیعی از کاربردها را در قرآن شامل می شود. در نگاه لغویان، این ماده در معنای ابتدایی خود، در امور حسی و فراحسی، حامل مفهوم نزدیکی و ضد بعد و دوری است. کاربرد این ماده علاوه بر موضوعات حسی و اعتباری، در گسست یا پیوست رابطه میان انسان و خداوند نیز دارای کاربست ویژه ای در آیات می باشد . بررسی این تنوع معنایی و تکثر کاربرد، از طریق مسیرشناسی ساخت و گونه-شناسی ساخت صرفی ممکن خواهد بود. در این پژوهش به روش معناشناسی تاریخی، علاوه بر یافتن ریشه های تاریخی ماده «قرب»، به بررسی سیر تطور معنایی آن در زبان های سامی پرداخته و مسیر و گونه ساخت معنایی این ماده مورد مداقه قرار می گیرد . در پایان این نتیجه حاصل شده است که مشتقات ماده «قرب» در کاربردهای مختلف از دو ساخت صرفی بهره برده و هرکدام مسیر متفاوتی را در معنا و استعمال طی نموده اند. این دو ساخت صرفی متفاوت، شامل «نزدیک بودن» و «نزدیک شدن» است که در معانی حسی و اعتباری مورد استعمال قرآن قرار گرفته است.ر این پژوهش به روش معناشناسی تاریخی، علاوه بر یافتن ریشه های تاریخی ماده «قرب»، به بررسی سیر تطور معنایی آن در زبان های سامی پرداخته و مسیر و گونه ساخت معنایی این ماده مورد مداقه قرار می گیرد .کلیدواژه ها: قرآن، قرب، وجوه معنایی، معناشناسی تاریخی.

کلیدواژه ها:

قرآن ، قرب ، وجوه معنایی ، معناشناسی تاریخی

نویسندگان

فاطمه قربانی لاکتراشانی

استادیارگروه الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه فرهنگیان،مازندران، ایران

زینب السادات حسینی

دانشیار گروه الهیات و معارف اسلامی،دانشگاه مازندران، بابلسر،ایران

محمدحسن شیرزاد

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

محمدحسین شیرزاد

استادیار گروه معارف اسلامی، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :

قرآن کریم(۱۴۱۵ق). ترجمه محمدمهدی فولادوند. قم: دارالقرآن الکریم ...
قرآن قرآن(۱۳۸۰ش). مهدی الهی قمشهای. قم: انتشارات فاطمه الزهراء ...
آلوسی، سیدمحمود(۱۴۱۵ق). روح المعانی فی تفسیر القرآن العظیم. بیروت: دارالکتب ...
ابن خلدون، عبدالرحمن بن محمد(۱۳۸۵ش). مقدمه تاریخ ابن خلدون. ترجمه ...
ابن درید، محمدبن حسن(بی تا). جمهره اللغه. بیروت: دارالعلم للملایین ...
ابن سیده المرسی، علی بن اسماعیل(بی تا). المحکم و المحیط ...
ابن عباد، اسماعیل(۱۴۱۴ق). المحیط فی اللغه. تصحیح محمدحسن آل یاسین. ...
ابن فارس، احمدبن فارس(۱۴۰۴ق). معجم مقاییس اللغه. تصحیح محمد هارون ...
ابن منظور، محمدبن مکرم(۱۴۱۴ق. لسانالعرب. چاپ سوم. بیروت: دار صادر.ابوحیان ...
اخوان طبسی، محمد حسین؛ ثقفیان، علی؛ شجاعی، حسین(۱۴۰۳ش). واکاوی مولفه ...
ازهری، محمدبن احمد(۲۰۰۱م). تهذیب اللغه. تحقیق محمد عوض مرعبال. بیروت: ...
استرآبادی، رضی الدین محمد(بی تا). شرح کافیه ابن الحاجب. مصر: ...
ایزوتسو، توشیهیکو(۱۳۹۶ش). خدا و انسان در قرآن. ترجمه احمد آرام. ...
بحتری، ولیدبن عبید(۱۹۶۷م. الحماسه. بیروت: دارالکتب العربی ...
پاکتچی، احمد، ۱۳۸۷ش، مطالعه معنا در سنت اسلامی. مطالعات فرهنگ ...
DOI: ۲۰.۱۰۰۱.۱.۲۰۰۸۸۷۶۰.۱۳۸۷.۹.۳.۵.۹پاکتچی، احمد؛ شیرزاد، محمد حسن؛ شیرزاد، محمد حسین(۱۳۹۸ش). بازتفسیر ...
پالمر، فرانک.ر(۱۳۹۵ش). نگاهی تازه به معناشناسی. ترجمه کوروش صفوی. تهران: ...
پیشوایی، مهدی(۱۳۸۲ش). تاریخ اسلام از جاهلیت تا رحلت پیامبر(ص). قم: ...
جفری، آرتور(۱۳۸۶ش). واژه های دخیل در قرآن. ترجمه فریدون بدرهای. ...
حتی، فلیپ(۱۳۶۶ش). تاریخ عرب. ترجمه ابوالقاسم پاینده. تهران: نشر آگاه ...
حسن، عباس(۱۳۹۱ش). النحو الوافی. قم: نشر پارسا ...
حسینی زبیدی، محمد بن محمدبن عبد الرزاق(بی تا). تاج العروس ...
راغب اصفهانی، حسین بن محمد(۱۴۱۲ق). المفردات فی غریب القرآن. بیروت: ...
زمخشری، محمودبن عمر(۱۴۰۷ق). الکشاف عن حقائق غوامض التنزیل. بیروت: دارالکتاب ...
سامرائی، فاضلصالح(۱۴۲۸ق). معانی الابنیه فی العربیه. اردن: دار عمار ...
سمرقندی، نصربن محمدبن احمد(بیتا). بحرالعلوم( تفسیر السمرقندی). بی جا: بی ...
سیدی، سید محمد(۱۳۷۰ش). مدخل ابن فارس. دائره المعارف بزرگ اسلامی. ...
سیوطی، جلال الدین(۱۳۸۶ش). الاتقان فی علوم القرآن. ترجمه سید محمود ...
شفیعی،سعید(۱۳۹۸ش). بازخوانی روابط معنایی واژە «العالمین«براساس روش تحلیل مولفه ای. ...
شیبانی، محمدبن حسن(۱۹۷۵م). کتاب الجیم. تحقیق ابراهیم ابیاری. قاهره: الهیئه ...
صفوی، کورش(۱۳۹۷ش). درآمدی بر معناشناسی. چاپ ششم. تهران: شرکت انتشارات ...
ضیف، شوقی(۱۳۸۴ش). عصر جاهلی. قم: نشر ذوی القربی ...
طباطبایی، سید محمدحسین(۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: دفتر انتشارات ...
طباطبایی، سید محمدحسین(۱۴۱۷ق). المیزان فی تفسیر القرآن. ترجمه سید محمدباقر ...
طبرسی، فضل بن حسن(۱۳۷۷ش). تفسیر جوامع الجامع. مشهد: بنیاد پژوهش ...
طوسی، محمدبن حسن(بی تا). التبیان فی تفسیر القرآن. بیروت: دار ...
عبدالباقی، محمدفواد(۱۳۶۴ش). المعجم المفهرس لالفاظ القرآن الکریم. تهران: نشر اسماعیلیان ...
فخررازی، ابوعبدالله محمدبن عمر(۱۴۲۰ق). مفاتیح الغیب (التفسیر الکبیر). بیروت: دار ...
فروخ، عمر(۱۳۸۴م).تاریخ الجاهلیه. بیروت: دار العلم للملایین ...
فیض کاشانی، ملامحسن(۱۴۱۸ق). الاصفی فی تفسیر القرآن. قم: مرکز انتشارات ...
قدور، احمد محمد(۱۹۹۱م). مدخل الی فقه اللغه العربیه. بیروت: دار ...
قرشی، سید علی اکبر(۱۳۷۱ش). قاموس قرآن. تهران: دارالکتب الاسلامیه ...
کلینی، محمدبن یعقوب(۱۳۶۵ش). الکافی. تهران: دار الکتب الاسلامیه ...
مشکور، محمدجواد(۱۳۵۷ش). فرهنگ تطبیقی عربی با زبانهای سامی و ایرانی. ...
مصطفوی، حسن(۱۳۶۰ش). التحقیق فی کلمات القرآن. تهران: بنگاه ترجمه و ...
مکارم شیرازی، ناصر(۱۳۷۴ ش). تفسیر نمونه. قم: دار الکتب الاسلامیه ...
مکوند، محمود؛ عباسی فرد، باقر(۱۴۰۲ش). مطالعه زبانشناختی تعبیر قرآنی«سراحا جمیلا». ...
هاکس، جیمز(۱۳۸۳ش). قاموس کتاب مقدس. تهران: نشراساطیر ...
Beeston, A. F. L. et al., ۱۹۸۲, Sabaic Dictionary, Beyrouth: ...
Biella, J. Copeland, (۱۹۸۲), Dictionary of Old South Arabic, Sabaean ...
Black, J. et al., ۲۰۰۰, A Concise Dictionary of Akkadian; ...
Bomhard, Allan R. (۲۰۱۵), A Comprehensive Introduction to Nostratic Comparative ...
Campbell, Lyle & Mixco, Mauricio, ۲۰۰۷, A Glossary of Historical ...
Costaz, Louis, ۲۰۰۲, Syriac-English Dictionary; Beirut: Dar El-Machreq ...
Dillmann, A. (۱۸۶۵), Lexicon Linguae Aethiopicae, Lipsiae: T. O. Weigel ...
Dolgopolsky, Aharon (۲۰۰۸), Nostratic Dictionary, Cambridge: McDonald Institute for Archaeological ...
Drower, E. S. & Macuch, R; ۱۹۹۸, A Mandaic Dictionary; ...
Gesenius, William; , ۱۹۳۹, A Hebrew and English Lexicon of ...
Jastrow, Marcus, ۱۹۰۳, A Dictionary of the Targumim; London/New York: ...
Klein, E., ۱۹۸۷, A Comprehensive Etymological Dictionary of the Hebrew ...
Leslau, Wolf, ۱۹۹۱, Comparative Dictionary of Ge'ez; Wiesbaden: Otto Harrassowitz ...
Muss-Arnolt, W., ۱۹۰۵; A Concise Dictionary of the Assyrian Language; ...
Olmo Lete, G. ۲۰۰۳, Del & Sanmartin, J.; A Dictionary ...
Riemer, Nick (۲۰۱۰). Introducing Semantics. Cambridge: Cambridge University Press ...
Saeed, John (۲۰۰۹). Semantics. Hoboken: Wiley-Blackwell ...
Zammit, Martin ۲۰۰۲, A Comparative Lexical Study of Qur'anic Arabic, ...

نمایش کامل مراجع