ساختار بازار آب (تمرکز شدید در مقایسه با بازار رقابتی) با تاکید بر تاثیر آن بر تقاضا

دتخصیص متمرکز یا متکی به بازار رقابتی، کدام رویکرد کارامدتر است؟ علی رغم ریشه تاریخی این سئوال در اقتصاد، برای گروهی از پژوهشگران بازار آب، همچنان جدید و مورد توجه است. در مواردی موجب دوقطبی شدن کارشناسان بخش آب شده است. این مقاله، ضمن صورت بندی مسئله از منظر علم اقتصاد، به بررسی تاثیر تغییر ساختار بازار آب بر تقاضا، از تمرکز شدید به بازار رقابتی، پرداخته است. روش تحقیق، بازتولید نظریه بهینه سازی و تخصیص بازارهای اقتصاد خرد با تمرکز بر آب به عنوان یک کالای اقتصادی است. نتایج نشان می دهد، در مدل نظری متکی به فروض منتخب، اصلاح ساختار با حرکت از تمرکز و تنظیم شدید به محیطی رقابتی و متکی به کشف قیمت، به تاثیر مطلق و قطعی بر تقاضای آب منجر نخواهد شد. نتیجه نهائی، متاثر از مشخصات سیستم متمرکز از یک سو و قابلیت اتکای به فروض منتخب در زمان اجراست. چنانچه نهاد متمرکز، رویکرد صیانتی (آب دوست) را اتخاذ نماید، نتایج حاصل با رویکرد سرکوب شدید (آب ستیز)، به کلی متفاوت است. حتی با اتخاذ رویکرد اول نیز در یک سیستم گسترده و بوروکراسی شدید، نتایج تجربی با انتظارات قبل از اجرا می تواند به طور بنیادی متفاوت باشد. از طرف دیگر، از آنجائی که ماموریت بازار تضمین کارایی تخصیص است نه ممانعت از مصرف، در حالت وجود صف انتظار تخصیص آب، ظرفیت بهینه سازی (مانند تغییر روش آبیاری و اصلاح الگوی کشت، صرف نظر از خواستگاه متمرکز یا متکی به بازار آن) به جای کاهش مصرف، منجر به پوشش بخشی از صف انتظار می شود.

کلیدواژه ها:

بازار آب ، تقاضا ، تخصیص ، آثار خارجی