بررسی فرصت های تقویت حکمرانی اقلیمی در ایران برای افزایش همگرایی بین المللی و تاب آوری در برابر تغییرات اقلیمی

این پژوهش دستاوردهای کلیدی کنفرانس های جهانی تغییر اقلیم و ارتباط آن با ایران را بررسی می کند. تغییر اقلیم، به عنوان یکی از چالش های اصلی قرن حاضر، بر منابع آب، کشاورزی، سلامت و امنیت غذایی ایران اثر عمیق دارد. اسناد رسمی کنفرانس های اخیر سازمان ملل، شامل COP۲۹ باکو ۲۰۲۴ و COP۳۰ بلم برزیل ۲۰۲۵، مرور و تحلیل شدند. نتایج نشان می دهد جامعه جهانی بر افزایش منابع مالی اقلیم، سه برابر شدن بودجه سازگاری تا ۲۰۳۵، و گذار عادلانه از سوخت های فسیلی تاکید دارد. برای ایران، این دستاوردها هم فرصت و هم چالش اند: از یک سو، کاهش بارش، افزایش دما و تشدید خشکسالی ضرورت بهره گیری از منابع مالی و شاخص های جهانی سازگاری را دوچندان می کند؛ از سوی دیگر، وابستگی به نفت و گاز و تداوم تحریم ها دسترسی کامل به سازوکارهای مالی بین المللی را محدود می سازد. علاوه بر تحلیل اسناد جهانی، مرور نظام مند مطالعات اقلیمی ایران انجام شد. یافته ها روندهای غالب را نشان می دهد: افزایش میانگین دما، کاهش بارش، تشدید خشکسالی و تغییر الگوهای اقلیمی. بر این اساس، اصلاح و تقویت سیاست های اقلیمی با تکیه بر توسعه ساختاری، نهادی و تشکیلاتی شفاف و رویکرد کلایموپلیتیک ضروری است. ارتقای تاب آوری مستلزم همگرایی مسئولانه و بهره گیری از تجربه های بین المللی است. ترکیب پژوهش های داخلی با دستاوردهای جهانی می تواند سیاست گذاری اقلیمی ایران را واقع بینانه و کارآمد کند. چارچوب کاری WCRP سه محور مداخله را برجسته می کند: حذف دی اکسید کربن زمینی (CDR)، حذف دی اکسید کربن دریایی، و مدیریت تابش خورشیدی (SRM).

کلیدواژه ها:

حکمرانی اقلیمی ، کلایموپلیتیک ، مداخلات اقلیمی ، تاب آوری ، تغییر اقلیم