مروری بر نقش حافظه کاری در یادگیری عمیق در آموزش ترکیبی

یادگیری عمیق یکی از اهداف اصلی نظام های آموزشی معاصر به شمار می رود و مستلزم پردازش مفهومی، تحلیل روابط و انتقال دانش به موقعیت های جدید است. حافظه کاری، به عنوان مولفه ای محدود اما حیاتی در پردازش اطلاعات، نقش کلیدی در تحقق یادگیری عمیق ایفا می کند. با گسترش آموزش ترکیبی، که تلفیقی از آموزش حضوری و الکترونیکی است، بار شناختی فراگیران افزایش یافته و مدیریت موثر حافظه کاری برای یادگیری عمیق اهمیت بیشتری یافته است. پژوهش حاضر با رویکرد مروری نظام مند به بررسی ارتباط میان حافظه کاری، یادگیری عمیق و آموزش ترکیبی پرداخته است. داده ها از طریق تحلیل ۱۵ منبع علمی منتشرشده بین سال های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ استخراج شده و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفته اند. یافته ها نشان می دهد که حافظه کاری به عنوان حلقه واسط میان طراحی آموزشی و تحقق یادگیری عمیق عمل می کند و بار شناختی غیرمدیریت شده می تواند منجر به یادگیری سطحی و کاهش اثربخشی آموزش شود. همچنین طراحی آموزشی شناخت محور و مرحله بندی محتوا، استفاده هدفمند از رسانه های چندرسانه ای و توجه به تفاوت های فردی فراگیران، به تقویت یادگیری عمیق در محیط های ترکیبی کمک می کند. بر اساس این نتایج، توصیه می شود طراحان و مدرسان آموزش ترکیبی، اصول نظریه بار شناختی و محدودیت های حافظه کاری را در طراحی محتوای آموزشی لحاظ کنند تا یادگیری عمیق و پایدار در فراگیران ارتقا یابد.

کلیدواژه ها:

حافظه کاری ، یادگیری عمیق ، آموزش ترکیبی ، بار شناختی ، طراحی آموزشی