بررسی نقش مدیریت خدمات شهری در کاهش مخاطرات شهری و سیل

هدف از این مقاله، بررسی نقش مدیریت خدمات شهری در کاهش مخاطرات شهری با تمرکز بر مدیریت سیلاب های شهری است. گسترش شهرنشینی، تغییر کاربری اراضی، توسعه نامتوازن شبکه معابر و ضعف زیرساخت های دفع آب های سطحی، موجب افزایش آسیب پذیری شهرها در برابر سیل و تشدید خسارات جانی و مالی شده است. در این پژوهش، با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با استفاده از داده های میدانی، اسنادی و دیدگاه های خبرگان مدیریت شهری، ابعاد مختلف مدیریت خدمات شهری شامل برنامه ریزی کاربری زمین، نگهداشت و توسعه شبکه جمع آوری آب های سطحی، مدیریت پسماند و لایروبی کانال ها، توسعه فضاهای سبز و سطوح نفوذپذیر، آموزش و مشارکت شهروندان و به کارگیری سامانه های هوشمند پایش و هشدار سیلاب مورد بررسی قرار گرفته است. یافته ها نشان می دهد که مدیریت یکپارچه خدمات شهری، به ویژه در حوزه نگهداشت معابر و کانال ها، بهبود سیستم زهکشی شهری، کنترل ساخت وساز در حریم مسیل ها و ارتقای تاب آوری زیرساخت ها، نقشی تعیین کننده در کاهش شدت و فراوانی مخاطرات ناشی از سیل دارد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که تلفیق رویکردهای پیشگیرانه (مانند اصلاح ضوابط شهرسازی، افزایش نفوذپذیری سطح زمین و حفاظت از حریم روددره ها) با اقدامات واکنشی و امدادی (شامل مدیریت بحران، هماهنگی بین سازمانی و تجهیز ناوگان خدمات شهری) می تواند میزان خسارات سیل را به طور معناداری کاهش دهد. بر این اساس، ارتقای ظرفیت برنامه ریزی و مدیریت خدمات شهری، استفاده از فناوری های نوین در پایش بارش و رواناب، و نهادینه سازی فرهنگ مدیریت ریسک در بین مدیران و شهروندان، از پیش شرط های اصلی کاهش مخاطرات شهری و مدیریت بهینه سیلاب های شهری به شمار می آید.