ارائه مدل مهندسی ارزش (Value Engineering) در فرایند نوسازی شهری با رویکرد هوشمندسازی هزینه ها و کیفیت کالبدی

نوسازی شهری به عنوان یکی از راهبردهای اساسی مدیریت شهری برای بهبود کیفیت زندگی شهروندان و ارتقای کارایی فضاهای شهری، با چالش هایی نظیر افزایش هزینه های ساخت، محدودیت منابع مالی و ضرورت ارتقای کیفیت کالبدی مواجه است. در این میان، به کارگیری رویکردهای نوین مدیریتی و فناورانه می تواند نقش مهمی در بهینه سازی فرآیندهای نوسازی ایفا کند. مهندسی ارزش (Value Engineering) به عنوان یک روش نظام مند برای افزایش کارایی پروژه ها از طریق تحلیل کارکردها و کاهش هزینه های غیرضروری، ظرفیت قابل توجهی برای بهبود مدیریت پروژه های نوسازی شهری دارد. هدف این پژوهش ارائه مدلی کاربردی برای به کارگیری مهندسی ارزش در فرآیند نوسازی شهری با تاکید بر هوشمندسازی مدیریت هزینه ها و ارتقای کیفیت کالبدی فضاهای شهری است.این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی و با بهره گیری از روش ترکیبی کیفی و کمی انجام شده است. در مرحله نخست، با بررسی ادبیات نظری مرتبط با مهندسی ارزش، نوسازی شهری و شهر هوشمند، شاخص ها و مولفه های موثر بر بهینه سازی هزینه و کیفیت کالبدی استخراج گردید. در مرحله بعد، از طریق تحلیل خبرگان حوزه برنامه ریزی شهری، مدیریت پروژه و مهندسی عمران، مولفه های کلیدی مدل شناسایی و اولویت بندی شدند. سپس با تلفیق اصول مهندسی ارزش و فناوری های هوشمند مدیریت پروژه، چارچوبی مفهومی برای تصمیم گیری در پروژه های نوسازی شهری ارائه شد که در آن تحلیل کارکرد، مدیریت چرخه عمر هزینه، ارزیابی گزینه های طراحی و استفاده از داده های هوشمند شهری به صورت یکپارچه مورد توجه قرار گرفته است.نتایج پژوهش نشان می دهد که استفاده از مدل پیشنهادی می تواند از طریق شناسایی کارکردهای اصلی و حذف هزینه های غیرضروری، موجب افزایش بهره وری منابع مالی در پروژه های نوسازی شهری شود. همچنین ادغام ابزارهای هوشمند تحلیل داده و سیستم های مدیریت اطلاعات شهری با فرآیند مهندسی ارزش، امکان پایش مستمر کیفیت کالبدی و تصمیم گیری مبتنی بر داده را فراهم می سازد. این امر نه تنها به کاهش هزینه های اجرایی و زمان اجرای پروژه ها کمک می کند، بلکه موجب ارتقای کیفیت فضاهای شهری، افزایش رضایت شهروندان و بهبود پایداری محیط شهری نیز می شود. بر این اساس، مدل پیشنهادی می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای مدیران شهری، برنامه ریزان و طراحان پروژه های نوسازی شهری مورد استفاده قرار گیرد و زمینه تحقق مدیریت هوشمند هزینه و کیفیت در توسعه شهری را فراهم سازد.