تحلیل تاثیر عوامل اقتصادی-اجتماعی بر پایداری مالی شهرداری ها و ارائه مدل های تاب آوری

مقدمه و هدف: با توجه به نوسانات اقتصادی و تغییرات ساختار اجتماعی در دهه های اخیر، شهرداری ها به عنوان خط مقدم ارائه خدمات عمومی، با چالش های جدی در تامین درآمدهای پایدار مواجه اند. هدف از این پژوهش، تحلیل دقیق تاثیر مولفه های اقتصادی و اجتماعی بر پایداری مالی شهرداری ها و طراحی مدلی بومی برای ارتقای تاب آوری آن ها در برابر شوک های بیرونی است.روش شناسی: در این مطالعه از روش آمیخته (کمی-کیفی) استفاده شده است. داده های اقتصادی و اجتماعی مرتبط با شهرداری های کلان شهرهای ایران در یک دوره ۱۰ ساله جمع آوری و با بهره گیری از مدل سازی معادلات ساختاری (SEM) و تحلیل داده های تابلویی، اثرگذاری متغیرهایی نظیر نرخ تورم، سطح درآمد سرانه شهروندان، نرخ مشارکت اقتصادی و توزیع جمعیت بر تراز مالی شهرداری ها مورد سنجش قرار گرفت.یافته ها: نتایج تحلیل ها نشان می دهد که وابستگی بیش از حد به درآمدهای ناپایدار (مانند عوارض صدور پروانه ساختمانی) در بسترهای تورمی، تاب آوری مالی شهرداری ها را به شدت کاهش می دهد. یافته ها حاکی از آن است که بهبود شاخص های اجتماعی و ارتقای مشارکت شهروندی، همبستگی مثبت و معناداری با افزایش پایداری مالی دارد. همچنین، مدل تاب آوری پیشنهادی در این پژوهش، بر گذار از مدیریت متمرکز به سمت مدل های مالی مبتنی بر دارایی محوری و استفاده از ابزارهای نوین تامین مالی تاکید دارد.نتیجه گیری: ارتقای پایداری مالی شهرداری ها فراتر از افزایش نرخ عوارض، در گرو بازنگری در مدل های کسب وکار شهری است. پژوهش حاضر با ارائه یک چارچوب تاب آوری، نشان می دهد که تقویت تعاملات اقتصادی-اجتماعی و هوشمندسازی مدیریت منابع، نقشی کلیدی در کاهش آسیب پذیری ساختارهای مالی شهرداری در مواجهه با تلاطمات کلان اقتصادی ایفا می کند. این مدل می تواند به عنوان نقشه راهی برای مدیران شهری جهت دستیابی به استقلال مالی و ارائه خدمات باکیفیت به شهروندان مورد استفاده قرار گیرد.