بازتعریف هویت قومی در میان نسل جوان مهاجران داخلی در کلان شهرها: مطالعه ترکیبی مصرف فرهنگی، زبان روزمره و احساس تعلق

مهاجرت داخلی به کلان شهرها در دهه های اخیر یکی از مهم ترین فرایندهای اجتماعی در ایران بوده است که پیامدهای گسترده ای برای ساخت هویت، بازتولید فرهنگی و الگوهای تعلق اجتماعی به همراه داشته است. در این میان، نسل جوان خانواده های مهاجر در موقعیتی میان مرزی قرار گرفته اند؛ از یک سو در فضای فرهنگی و اقتصادی شهرهای بزرگ اجتماعی می شوند و از سوی دیگر، حامل میراث زبانی، نمادین و آیینی خانواده و خاستگاه قومی خود هستند. پژوهش حاضر با رویکردی ترکیبی به بررسی چگونگی بازتعریف هویت قومی در میان نسل جوان مهاجران داخلی در کلان شهرها می پردازد و سه محور اصلی مصرف فرهنگی، زبان روزمره و احساس تعلق را به عنوان ابعاد اصلی این بازتعریف تحلیل می کند. یافته ها نشان می دهد که هویت قومی در میان این نسل نه به صورت ثابت و یکپارچه، بلکه به شکلی سیال، موقعیتی و گزینشی بازتولید می شود. بسیاری از جوانان در زندگی روزمره و در محیط های رسمی به زبان و الگوهای فرهنگی مسلط کلان شهر گرایش دارند، اما در عرصه های خانوادگی، آیینی یا رسانه ای به عناصر قومی خود بازمی گردند و از آن ها برای تثبیت حس تمایز و اصالت بهره می گیرند. مصرف موسیقی، غذا، پوشش، محتوای رسانه ای و شرکت در مناسبت های قومی در این فرایند نقش مهمی ایفا می کند. همچنین نتایج نشان می دهد که احساس تعلق قومی در میان جوانان به شدت تحت تاثیر تجربه تبعیض، فاصله نسلی، فشار برای همرنگی شهری و گسترش شبکه های اجتماعی قرار دارد. مقاله نتیجه می گیرد که هویت قومی برای نسل جوان مهاجر نه یک امر صرفا موروثی، بلکه پروژه ای بازاندیشانه و مذاکره پذیر است که در بستر زندگی شهری و روابط اجتماعی جدید بازتعریف می شود.

کلیدواژه ها:

هویت قومی ، مهاجرت داخلی ، نسل جوان ، کلان شهر ، مصرف فرهنگی ، زبان روزمره ، احساس تعلق ، بازتعریف هویت