چالش ها و پیامدهای استفاده از تلفن های هوشمند در میان دانش آموزان دوره ابتدایی

با گسترش فناوری های دیجیتال و نفوذ روزافزون تلفن های هوشمند در زندگی روزمره، استفاده از این ابزارها در میان دانش آموزان دوره ابتدایی به پدیده ای فراگیر تبدیل شده است. اگرچه تلفن های هوشمند می توانند فرصت هایی برای یادگیری، دسترسی به منابع آموزشی و تقویت برخی مهارت های شناختی فراهم آورند، اما شواهد پژوهشی نشان می دهد که استفاده بی رویه و کنترل نشده از این ابزارها با چالش ها و پیامدهای منفی متعددی همراه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین چالش ها و پیامدهای آموزشی، روان شناختی، اجتماعی و جسمانی استفاده از تلفن های هوشمند در میان دانش آموزان دوره ابتدایی است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، کیفی با رویکرد تحلیل محتوای کیفی انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۰ نفر از معلمان دوره ابتدایی، والدین و کارشناسان آموزشی گردآوری و با استفاده از روش کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. یافته های پژوهش نشان داد پیامدهای استفاده از تلفن های هوشمند در چهار مقوله اصلی شامل پیامدهای آموزشی (کاهش تمرکز، افت عملکرد تحصیلی، تضعیف مهارت های پایه)، پیامدهای روان شناختی (افزایش اضطراب، وابستگی رفتاری، کاهش خودکنترلی)، پیامدهای اجتماعی (کاهش تعاملات چهره به چهره، ضعف مهارت های ارتباطی) و پیامدهای جسمانی (اختلالات خواب، مشکلات بینایی و کم تحرکی) قابل دسته بندی است. همچنین نتایج نشان داد نبود الگوی مصرف صحیح، آگاهی محدود والدین و ضعف سیاست های مدرسه محور در مدیریت استفاده از تلفن های هوشمند، از مهم ترین عوامل تشدیدکننده این پیامدها محسوب می شوند. در مجموع، یافته ها بر ضرورت تدوین سیاست های آموزشی هدفمند، آموزش سواد رسانه ای به دانش آموزان و والدین، و نقش فعال مدارس در هدایت و کنترل استفاده از فناوری های دیجیتال تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

تلفن های هوشمند ، دانش آموزان ابتدایی ، پیامدهای آموزشی ، سلامت روان ، سواد رسانه ای