کاربرد نظریه جهان متن در آموزش فهم و ساخت معانی انتزاعی متون ادبی فارسی به غیرفارسی زبانان

آموزش متون ادبی فارسی به غیرفارسی زبانان، به ویژه در حوزه فهم و بیان معناهای انتزاعی، صرفا با اتکا به آموزش واژگان و ساخت های دستوری به نتیجه مطلوب نمی رسد و نیازمند چارچوبی شناختی برای تبیین فرایند معنا سازی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی کاربرد نظریه جهان متن (گاوینز، ۲۰۰۷) در آموزش فهم و ساخت معناهای انتزاعی متون ادبی فارسی انجام شده است. این پژوهش از نظر ماهیت کیفی و از نظر هدف کاربردی- تبیینی است و با رویکرد توصیفی- تحلیلی، بر پیوند نظریه جهان متن و شعرشناسی شناختی استوار است. داده ها به روش کتابخانه ای گردآوری شده و پیکره پژوهش شامل گزیده ای هدفمند از منظومه صدای پای آب اثر سهراب سپهری است. نتایج تحلیل نشان می دهد که معناهای انتزاعی در متن ادبی از طریق تعامل میان جهان متنی پایه و جهان های تغییریافته و با تکیه بر ادراک حسی، تجربه زیسته و استعاره های مفهومی شکل می گیرند. غلبه افعال ذهنی و ادراکی و نقش فعال مشارکین غیرانسان و مفاهیم انتزاعی نشان می دهد که حرکت اصلی متن از نوع حرکت شناختی است، نه روایی. بر این اساس، نظریه جهان متن چارچوبی منسجم برای هدایت زبان آموز در فرایند فعال معنا سازی فراهم می آورد و می تواند آموزش متون ادبی فارسی به غیرفارسی زبانان را از سطح توضیح مفاهیم به سطح تجربه و درک عمیق معنا ارتقا دهد.

کلیدواژه ها:

آموزش فارسی به غیرفارسی زبانان ، معانی انتزاعی ، نظریه جهان متن ، شعرشناسی شناختی ، متون ادبی فارسی