تاثیر مشارکت والدین در فعالیت های مدرسه بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان

مشارکت والدین در فرآیند یادگیری و فعالیت های مدرسه، یکی از مهم ترین عوامل محیطی موثر بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود که در دهه های اخیر توجه گسترده پژوهشگران حوزه روانشناسی تربیتی و جامعه شناسی آموزش را به خود جلب کرده است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی مکانیسم ها و سازوکارهای تاثیرگذاری مشارکت والدین بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان می پردازد. چارچوب نظری این تحلیل بر نظریه سرمایه فرهنگی بوردیو، نظریه یادگیری اجتماعی بندورا و مدل چندبعدی اپستاین از مشارکت والدین استوار است. یافته های نظری نشان می دهد که مشارکت والدین از طریق چهار سازوکار اصلی بر پیشرفت تحصیلی تاثیر می گذارد: افزایش انگیزش و خودکارآمدی تحصیلی دانش آموز از طریق الگوسازی و تشویق کلامی، ایجاد ساختار و نظم در خانه با پیگیری تکالیف و تنظیم زمان مطالعه، تقویت سرمایه فرهنگی و زبانی از طریق گفتگوهای آگاهانه و غنی سازی محیط یادگیری در خانه، و بهبود تعامل و هماهنگی میان خانه و مدرسه که از پیامدهای منفی تعارض نقش و سردرگمی دانش آموز جلوگیری می کند. این سازوکارها به صورت تعاملی و وابسته به بافت اجتماعی-اقتصادی، سطح تحصیلات والدین و نوع مشارکت عمل می کنند. در پایان، نتیجه گیری می شود که مشارکت والدین نه یک مقوله دودویی (حضور یا غیاب) که یک پدیده چندبعدی و دارای سطوح و انواع کیفی متفاوت است، و تاثیر آن بر پیشرفت تحصیلی عمیقا تحت تاثیر نوع، شدت، تداوم و تناسب مشارکت با ویژگی های رشدی دانش آموز قرار دارد. پیشنهادهای تحلیلی مقاله بر ضرورت طراحی برنامه های توانمندسازی والدین، تنوع بخشیدن به اشکال مشارکت متناسب با امکانات خانواده ها، و ایجاد ساختارهای حمایت کننده در مدرسه برای تسهیل مشارکت تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مشارکت والدین ، پیشرفت تحصیلی ، سرمایه فرهنگی ، خودکارآمدی تحصیلی ، نظریه اپستاین