رابطه میان مهارت های اجتماعی، تعامل معلم و فضای روانی کلاس بر انگیزش تحصیلی دانش آموزان

انگیزش تحصیلی به عنوان موتور محرک رفتار یادگیری، همواره کانون توجه روانشناسان تربیتی و معلمان بوده است. در حالی که بسیاری از پژوهش ها بر عوامل فردی و شناختی موثر بر انگیزش متمرکز شده اند، نقش بافت اجتماعی-عاطفی کلاس درس کمتر مورد واکاوی نظری قرار گرفته است. این مقاله به روش توصیفی-تحلیلی به بررسی رابطه میان سه متغیر کلیدی بافت کلاسی یعنی مهارت های اجتماعی دانش آموزان، تعامل معلم-دانش آموز و فضای روانی کلاس با انگیزش تحصیلی می پردازد. چارچوب نظری این تحلیل بر نظریه خودتعیین گری، نظریه دلبستگی در کلاس درس و رویکرد یادگیری اجتماعی-شناختی استوار است. یافته های نظری نشان می دهد که مهارت های اجتماعی از طریق تسهیل شکل گیری روابط مثبت همتا و دریافت حمایت اجتماعی، نیاز به ارتباط را ارضا کرده و انگیزش را افزایش می دهند. تعامل معلم از دو مسیر اصلی یعنی حمایت از خودمختاری و فراهم آوری ساختار و بازخورد، بر انگیزش درونی تاثیر می گذارد. فضای روانی کلاس نیز به عنوان یک متغیر میانجی و تعدیل گر، تعیین می کند که سایر متغیرها تا چه حد بتوانند آثار خود را بر انگیزش اعمال کنند. در پایان، نتیجه گیری می شود که انگیزش تحصیلی نه یک پدیده صرفا فردی، بلکه پدیده ای عمیقا اجتماعی و رابطه ای است. پیشنهادهای تحلیلی مقاله بر ضرورت توانمندسازی معلمان در تعامل حمایت گرانه، طراحی مداخلات برای ارتقای مهارت های اجتماعی دانش آموزان و ایجاد فضای روانی امن و پذیرنده در کلاس درس تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

انگیزش تحصیلی ، مهارت های اجتماعی ، تعامل معلم-دانش آموز ، فضای روانی کلاس