تاثیر تعاملات اجتماعی در یادگیری مشارکتی بر ارتقای انگیزه درونی یادگیری با تاکید بر درگیری رفتاری؛چالش ها و فرصت ها

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر تعاملات اجتماعی در یادگیری مشارکتی بر ارتقای انگیزه درونی یادگیری، با تاکید ویژه بر نقش درگیری رفتاری و نیز شناسایی چالش ها و فرصت های موجود در این زمینه، به روش مروری و از نوع توصیفی‑تحلیلی انجام شده است. یافته های حاصل از مطالعات نظری و تجربی نشان می دهد که تعاملات اجتماعی سازنده در بستر یادگیری مشارکتی، از طریق تامین سه نیاز بنیادین روان شناختی (ارتباط، شایستگی و خودمختاری)، زمینه ساز افزایش انگیزه درونی می شوند. با این حال، این تاثیر به صورت مستقیم و خطی تحقق نمی یابد؛ بلکه درگیری رفتاری به عنوان یک متغیر واسطه ای و تعیین کننده عمل می کند. به عبارت دیگر، تعاملات اجتماعی زمانی به انگیزش درونی منجر می شوند که با تلاش مستمر، مشارکت فعال، پشتکار و انجام مسئولیت های فردی همراه باشند. در مقابل، تعاملات سطحی و بدون درگیری رفتاری، اثری پایدار بر انگیزه درونی ندارند.در کنار این سازوکار مثبت، چالش های متعددی نظیر غلبه فرهنگ رقابتی و فردگرایانه در نظام های آموزشی، تاکید افراطی بر پاداش های بیرونی (نمره، جایزه و تشویق شرطی)، نبود مهارت های اجتماعی در برخی دانش آموزان، مدیریت نامناسب گروه ها توسط معلمان و مقاومت ساختاری مدارس در برابر رویکردهای مشارکتی، مانع از تحقق کامل این پتانسیل می شوند. در مقابل، فرصت های ارزشمندی مانند بهره گیری از فناوری های نوین و رباتیک (با قابلیت بازخورد فوری و افزایش جذابیت)، توانمندسازی معلمان از طریق آموزش استراتژی های عملی، بازطراحی نظام های ارزشیابی به سمت فرآیندمحوری، آموزش مستقیم مهارت های اجتماعی‑عاطفی به دانش آموزان و استفاده از رویکردهای ترکیبی (حضوری‑مجازی) می توانند اثربخشی یادگیری مشارکتی را به طور چشمگیری افزایش دهند. در مجموع، تعاملات اجتماعی در یادگیری مشارکتی، زمانی که با درگیری رفتاری فعال همراه و از چالش ها مصون باشد، ابزاری قدرتمند برای ارتقای انگیزه درونی و بهبود کیفیت یادگیری است.

کلیدواژه ها:

تعاملات اجتماعی ، یادگیری مشارکتی ، انگیزه درونی ، درگیری رفتاری ، چالش ها ، فرصت ها.