هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و چالش های اخلاقی آن در مدارس ایران

چکیده (Abstract)چکیده فارسی ظهور هوش مصنوعی مولد (GenAI) تحولی شگرف در عرصه آموزش ایجاد کرده است، اما همزمان چالش های اخلاقی پیچیده ای را برای نظام آموزشی مدارس ایران به همراه داشته است. هدف این پژوهش، بررسی و تحلیل چالش های اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی مولد در محیط های آموزشی ابتدایی و متوسطه ایران است. روش پژوهش حاضر توصیفی-پیمایشی و از نوع اکتشافی است که با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته و با بهره گیری از روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای از میان معلمان و مدیران مدارس دولتی و غیردولتی در تهران انجام شده است. حجم نمونه شامل ۳۸۴ نفر بود که با استفاده از فرمول کوکران تعیین گردید. یافته های حاصل از آزمون های آماری نشان داد که ابعاد «حریم خصوصی و امنیت داده ها»، «سوگیری الگوریتمی و تبعیض»، «صحت سنجی اطلاعات و انتشار اطلاعات نادرست» و «تاثیر بر تفکر انتقادی دانش آموزان» به عنوان مهم ترین چالش های اخلاقی شناسایی شدند. میانگین نمره درک چالش های اخلاقی در محدوده متوسط رو به بالا قرار داشت، اما تفاوت معناداری بین مدارس دولتی و غیردولتی مشاهده نشد. این پژوهش پیشنهاد می کند که تدوین منشور اخلاقی ملی برای استفاده از هوش مصنوعی در مدارس و آموزش سواد دیجیتال به معلمان، راهکاری ضروری برای مواجهه با این چالش هاست.واژگان کلیدی: هوش مصنوعی مولد، اخلاق در آموزش، چالش های اخلاقی، مدارس ایران، سواد دیجیتال، حریم خصوصی داده ها، سوگیری الگوریتمی.