تحلیل تربیتی مفهوم دوست و دشمن در قرآن و اندیشه امامین انقلاب با تاکید بر آموزش دانش آموزان

مفهوم «دوست و دشمن» از بنیادی ترین مفاهیم تربیتی در معارف اسلامی است که نقش مهمی در شکل دهی هویت فردی و اجتماعی مسلمانان دارد. قرآن کریم با تبیین معیارهای ولایت، دوستی، دشمنی و مرزبندی اعتقادی، چارچوبی روشن برای تعاملات انسانی ارائه می دهد. در ادامه این مسیر، اندیشه های امام خمینی(ره) و امام خامنه ای نیز با تاکید بر بصیرت، استقلال فکری و شناخت جبهه حق و باطل، این مفهوم را در بستر اجتماعی و تربیتی معاصر تفسیر کرده اند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل تربیتی مفهوم دوست و دشمن در قرآن و اندیشه امامین انقلاب و بررسی کاربست آن در آموزش دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی و مبتنی بر مطالعه منابع تفسیری و آثار مکتوب مرتبط با اندیشه های تربیتی امامین انقلاب است.یافته های پژوهش نشان می دهد که در قرآن کریم، دوستی بر اساس ایمان، عدالت، صداقت و همکاری در مسیر خیر تعریف می شود و دشمنی نیز ناظر به جریان هایی است که در تقابل با حق، عدالت و ارزش های الهی قرار دارند. در اندیشه امامین انقلاب نیز این مفاهیم با تاکید بر آگاهی بخشی، استکبارستیزی، حفظ هویت اسلامی و تقویت روحیه مسئولیت پذیری اجتماعی تبیین شده است. بر این اساس، تربیت دانش آموزان باید به گونه ای طراحی شود که آنان ضمن شناخت معیارهای قرآنی دوستی و دشمنی، قدرت تحلیل اجتماعی و تشخیص جبهه های فکری و فرهنگی را نیز کسب کنند.نتایج پژوهش نشان می دهد که آموزش این مفاهیم در نظام تعلیم و تربیت می تواند به تقویت هویت دینی، افزایش بصیرت اجتماعی، رشد تفکر انتقادی و شکل گیری نگرش مسئولانه در میان دانش آموزان منجر شود. از این رو، بهره گیری از آموزه های قرآنی و دیدگاه های تربیتی امامین انقلاب در برنامه های درسی، فعالیت های پرورشی و الگوهای تربیتی مدارس می تواند زمینه ساز تربیت نسلی آگاه، متعهد و توانمند در تشخیص دوست و دشمن در عرصه های فردی و اجتماعی باشد.