تحلیل کهن الگوی ماندالا در رمان رژه بر خاک پوک بر مبنای مکتب نمادگرایی

رمان رژه بر خاک پوک اثر محمدشمس لنگرودی، داستانی نمادین از مواجهه جامعه ای خرافه زده با مدرنیسم است. این اثر با روایت دگردیسی اجتماعی و فرهنگی، به بررسی تقابل سنت و تجدد در سرزمین خیالی ناریانه و پال می پردازد. در این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی، کهن الگوی ماندالا، به عنوان یکی از نمادهای کهن و بازمانده از ناخودآگاه جمعی بشری، بر اساس نظریات کارل گوستاو یونگ تحلیل شده است. ماندالا به مثابه نمادی از تمامیت و نظم، در این رمان بازتاب دهنده تقابل میان آشفتگی های اجتماعی و تلاش برای بازگشت به خویشتن است. از نتایج پژوهش می توان به این اشاره کرد که رمان «رژه بر خاک پوک» با بهره گیری از نمادگرایی، به طور عمیقی به مفاهیم روان شناختی کهن الگوها پرداخته و ماندالا را به عنوان نمادی از وحدت و نظم درون و بیرون به کار برده است. ماندالا، به عنوان نمادی از تمامیت، انسجام و تلاش برای بازگشت به خویشتن، در ساختار و محتوای این رمان حضور دارد. حضور ماندالا در ساختار داستان، نه تنها پیام های معنایی رمان را تقویت می کند بلکه به انسجام روایی و معنایی اثر کمک کرده است. تقابل میان سنت و مدرنیته، به عنوان یکی از محورهای اصلی رمان، در قالب کهن الگوی ماندالا و بازتاب آن در تقابل میان نظم و بی نظمی به تصویر کشیده شده است. با تاکید بر اهمیت ناخودآگاه جمعی، چارچوبی مناسب برای تحلیل این اثر و مفاهیم روان شناختی آن ارائه داده است.

کلیدواژه ها:

کهن الگوی ماندالا ، کارل گوستاو یونگ ، نمادگرایی ، فردیت ، ناخودآگاه جمعی