الگوی تربیت جنسی نوجوانان در مدرسه: تلفیق روش های مشاوره ای با آموزه های اخلاقی اسلامی

تربیت جنسی نوجوانان یکی از حساسترین و در عین حال مغفول مانده ترین حوزه های تعلیم و تربیت در نظام آموزشی ایران است. فقدان یک الگوی عملی و بومی که همزمان بر اساس آموزه های اخلاقی اسلامی و روش های علمی مشاوره ای طراحی شده باشد، موجب سردرگمی معلمان، مشاوران و والدین شده است. پژوهش حاضر با روش ترکیبی (کمی کیفی) و با هدف ارائه یک الگوی عملیاتی برای تربیت جنسی نوجوانان در مدرسه انجام شده است. ابتدا با مرور نظام مند منابع اسلامی (قرآن، حدیث، کتب اخلاقی) و منابع روان شناختی (نظریه های رشد جنسی، مشاوره جنسی) مولفه های اصلی استخراج گردید. سپس با استفاده از روش دلفی و نظرخواهی از ۲۰ نفر از متخصصان (علوم تربیتی، روانشناسی بالینی و فقه و اخلاق) الگو در چهار مرحله طراحی شد: ۱) پیش نیازهای نهادی (سیاست گذاری مدرسه و توانمندسازی معلمان)، ۲) آموزش رسمی و ضمنی متناسب با سن، ۳) نظام مشاوره فردی و گروهی، ۴) هماهنگی با خانواده و جامعه. یافته ها نشان می دهد که الگوی تلفیقی پیشنهادی، ضمن احترام به ارزش های اسلامی، از سرکوب یا تحریف کنجکاوی های جنسی نوجوانان پرهیز کرده و آن را به فرصتی برای رشد اخلاقی و مسئولیت پذیری تبدیل می کند.