مقایسه ریسک سیستماتیک(بتا) شرکت های پذیرفته شده در صنایع مختلف بورس اوراق بهادر تهران

ریسک سیستماتیک به عنوان یکی از مولفه های اساسی تصمیم گیری سرمایه گذاران، نقش مهمی در ارزیابی بازده مورد انتظار و تخصیص بهینه منابع در بازار سرمایه ایفا می کند. از آنجا که شرکت های فعال در صنایع مختلف، تحت تاثیر شرایط اقتصادی، ساختار هزینه، میزان حساسیت به نوسانات بازار و ویژگی های عملیاتی متفاوتی قرار دارند، انتظار می رود میزان ریسک سیستماتیک آن ها نیز یکسان نباشد. هدف اصلی این پژوهش، مقایسه ریسک سیستماتیک (بتا) شرکت های پذیرفته شده در صنایع مختلف بورس اوراق بهادار تهران و بررسی وجود تفاوت معنادار بین صنایع است. پژوهش حاضر از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی و مبتنی بر داده های کمی است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه شرکت های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران بوده و نمونه آماری با استفاده از روش حذف سیستماتیک و بر اساس در دسترس بودن داده ها انتخاب شده است. برای محاسبه ریسک سیستماتیک شرکت ها، از مدل قیمت گذاری دارایی های سرمایه ای (CAPM) و بازده ماهانه سهام و شاخص کل بازار طی یک دوره زمانی مشخص استفاده شده است. پس از محاسبه ضریب بتا برای هر شرکت، شرکت ها بر اساس طبقه بندی صنایع بورس تهران گروه بندی شده و میانگین ریسک سیستماتیک صنایع مختلف محاسبه گردیده است. به منظور آزمون تفاوت معنادار ریسک سیستماتیک بین صنایع، از آزمون های آماری مناسب نظیر تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) و در صورت عدم نرمال بودن داده ها، آزمون ناپارامتریک کروسکال–والیس استفاده شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد که بین ریسک سیستماتیک صنایع مختلف بورس اوراق بهادار تهران تفاوت معناداری وجود دارد، به گونه ای که برخی صنایع نظیر بانکداری، فلزات اساسی و خودرو دارای بتای بالاتر و در نتیجه ریسک سیستماتیک بیشتری نسبت به صنایعی مانند صنایع غذایی و دارویی هستند. یافته های این پژوهش می تواند برای سرمایه گذاران، مدیران پرتفوی و سیاست گذاران بازار سرمایه در جهت بهبود تصمیم گیری های سرمایه گذاری، مدیریت ریسک و تدوین استراتژی های متناسب با ویژگی های هر صنعت مفید و کاربردی باشد.

کلیدواژه ها:

ریسک سیستماتیک ، ضریب بتا ، صنایع بورسی ، بورس اوراق بهادار تهران ، مدل CAPM