نقش فرهنگ سازمانی بر تحقق ابعاد تفکر استراتژیک

در محیط معاصر که سازمان ها با پیچیدگی ساختاری، پویایی رقابتی و عدم قطعیت های فزاینده مواجه اند، توسعه تفکر استراتژیک به عنوان یک قابلیت محوری برای بقا و حفظ مزیت رقابتی پایدار اهمیت یافته است؛ با این حال، شواهد نشان ی دهد تحقق این قابلیت تحت تاثیر زمینه های فرهنگی سازمان قرار دارد و ادبیات موجود با پراکندگی مفهومی، تمرکز نامتوازن برابعاد فرهنگی و فقدان چارچوب تحلیلی یکپارچه مواجه است. پژوهش حاضر تبیین نظام مند نقش فرهنگ سازمانی در تحقق ابعاد تفکر استراتژیک و ارائه چارچوبی مفهومی برای یکپارچه سازی شواهد تجربی موجود با تمرکز بر ابعاد فرهنگی هافستد است. این پژوهش با بهره گیری از رویکرد مرور نظام مند و فراترکیب کیفی و بر اساس الگوی هفت مرحله ای طراحی و اجرا شد. جست وجوی نظام مند ادبیات در پایگاه اسکوپوس بر اساس معیارهای مشخص انجام و پس از غربال گری مرحله ای و اعمال معیارهای ورود و خروج، ده مطالعه واجد شرایط انتخاب گردید. داده ها از طریق استخراج ساختاریافته، یکسان سازی مفاهیم و تحلیل تفسیری سنتز شدند. یافته ها نشان داد فرهنگ سازمانی از طریق سازوکارهای چندبعدی بر تحقق تفکر استراتژیک اثر می گذارد؛ به گونه ای که ابعاد جهت گیری بلندمدت، اجتناب از عدم قطعیت، فاصله قدرت و فردگرایی/جمع گرایی بر افق زمانی تصمیم گیری، مواجهه با ابهام، الگوی مشارکت در فرآیندهای راهبردی، ظرفیت یادگیری و نوآوری و انسجام شناختی سازمان تاثیر دارند. در نهایت، تفکر استراتژیک پدیده ای زمینه مند بوده و هم راستایی میان ارزش ها و هنجارهای فرهنگی با فرآیندهای شناختی و تصمیم گیری راهبردی شرط تحقق پایدار آن محسوب می شود. چارچوب ارائه شده می تواند مبنایی نظری برای توسعه ادبیات مدیریت استراتژیک و راهنمای عملی مدیران در طراحی مداخلات فرهنگی تقویت کننده تفکر استراتژیک باشد.

کلیدواژه ها:

فرهنگ سازمانی ، تفکر استراتژیک ، ابعاد فرهنگی هافستد ، فراترکیب کیفی ، رهبری سازمانی ، تصمیم گیری استراتژیک