سوگیری شناختی در استفاده از گزارش های حسابداری مدیریت

در دهه های اخیر، نقش عوامل رفتاری و شناختی در فرایند تصمیم گیری مدیریتی مورد توجه فزاینده پژوهشگران حوزه حسابداری مدیریت قرار گرفته است. اگرچه گزارش های حسابداری مدیریت با هدف پشتیبانی عقلایی از تصمیم های مدیریتی طراحی می شوند، شواهد نظری و تجربی نشان می دهد که نحوه استفاده و تفسیر این گزارش ها به شدت تحت تاثیر سوگیری های شناختی مدیران قرار دارد. بر مبنای نظریه عقلانیت محدود، مدیران در مواجهه با حجم بالای اطلاعات و عدم قطعیت محیطی ناگزیر به استفاده از اکتشافی های ذهنی هستند که این امر می تواند منجر به خطاهای سیستماتیک در قضاوت و تصمیم گیری شود . هدف این مقاله تبیین ماهیت و انواع سوگیری های شناختی در استفاده از گزارش های حسابداری مدیریت و بررسی عوامل فردی و سازمانی موثر بر شکل گیری آن هاست. بدین منظور، ابتدا مبانی نظری حسابداری مدیریت و نظریه های شناختی مرتبط با تصمیم گیری تشریح شده و سپس سوگیری هایی نظیر لنگراندازی، تایید، دسترس پذیری و بیش اطمینانی در بستر گزارش های مدیریتی مورد تحلیل قرار گرفته اند . نتایج این مطالعه نشان می دهد که ویژگی های فردی مدیران، فرهنگ سازمانی، سیستم های پاداش و ارزیابی عملکرد، و همچنین طراحی و نحوه ارائه گزارش های حسابداری مدیریت نقش بسزایی در تشدید یا کاهش سوگیری های شناختی دارند . در نهایت، مقاله با ارائه راهکارهایی نظیر آموزش مدیران، بهبود طراحی سیستم های گزارش دهی، استفاده از گزارش های متوازن و تقویت تصمیم گیری جمعی، بر ضرورت اتخاذ رویکردی رفتاری–سیستمی برای افزایش اثربخشی گزارش های حسابداری مدیریت و ارتقای کیفیت تصمیم گیری تاکید می کند. این یافته ها می تواند مبنایی ارزشمند برای پژوهش های آتی و بهبود رویه های عملی در سازمان ها فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

سوگیری شناختی ، حسابداری مدیریت ، گزارش های مدیریتی ، تصمیم گیری مدیریتی ، عقلانیت محدود