مسئولیت و تعهدات دولت دربرابر حق برسلامت

حق بر سلامت به عنوان یکی از حقوق بنیادین بشر در اسناد بین المللی و داخلی مورد تاکید قرار گرفته و دولتها را موظف به ایفای تعهدات گسترده ای نموده است. این مقاله با هدف تبیین دامنه، قلمرو و ضمانت اجرای مسئولیت و تعهدات دولت در قبال این حق، به روش توصیفی-تحلیلی و با اتکا به منابع کتابخانه ای و اسناد معتبر حقوقی به واکاوی این موضوع می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تعهدات دولت ها در چارچوب سه گانه «احترام، حمایت و ایفا» صورتبندی می شود و شامل وظایف سلبی، ایجابی، داخلی و فراسرزمینی است. اگرچه تحقق کامل این حق جنبه تدریجی دارد، اما تعهدات حداقلی و فوری مانند دسترسی بدون تبعیض به خدمات بهداشتی اساسی، غیرقابل تعلیق هستند. همچنین، بررسی نظام حقوقی ایران حاکی از وجود چارچوب قانونی نسبتا مناسب اما ضعف در ضمانت اجرا و سازوکارهای موثر جبران خسارت، به ویژه در مواجهه با بحران هایی مانند همه گیری بیماری هاست. در نتیجه، تضمین حق بر سلامت نیازمند تحکیم یک نظام مسئولیت پذیری چندسطحی، شفاف و پاسخگو است که در آن تعهدات به روشن تعریف شده، تحت نظارت مستمر قرار گیرند و با سازوکارهای اجرایی داخلی و بین المللی موثر پشتیبانی شوند.

کلیدواژه ها:

حق ، حق بر سلامت ، مسئولیت دولت ، تعهدات دولت