بررسی اخلاق حرفه ای معلم و تاثیر آن بر عدالت آموزشی

در دهه های اخیر، مقوله ی «اخلاق حرفه ای معلم» به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های کیفیت نظام آموزشی و تحقق عدالت آموزشی، جایگاه ویژه ای در پژوهش های تعلیم وتربیت یافته است. اخلاق حرفه ای معلمان نه تنها شامل رعایت اصول رفتاری، احترام متقابل، صداقت، تعهد و مسئولیت پذیری در فرآیند تدریس است، بلکه به صورت مستقیم بر ادراک دانش آموزان از عدالت آموزشی و فرصت های برابر یادگیری تاثیر می گذارد. این پژوهش با هدف بررسی رابطه ی میان اخلاق حرفه ای معلم و عدالت آموزشی انجام گرفته و بر آن است تا ابعاد مختلف این دو متغیر را از منظر نظری و کاربردی تبیین نماید.روش تحقیق در این مطالعه توصیفی–تحلیلی است و داده ها از طریق بررسی اسناد، منابع علمی، و تحلیل محتوای نظری گردآوری شده اند. نتایج حاصل نشان می دهد که رفتار اخلاقی معلمان در محیط آموزشی، از جمله عدالت در ارزشیابی، برخورد برابر با دانش آموزان، رعایت کرامت انسانی و حفظ محرمانگی اطلاعات، از مهم ترین شاخص های ایجاد عدالت آموزشی در مدارس محسوب می شود. معلمانی که از وجدان حرفه ای بالایی برخوردارند، با ایجاد فضای یادگیری عادلانه، انگیزه ی تحصیلی، احساس تعلق مدرسه ای و اعتماد متقابل را در دانش آموزان تقویت می کنند.همچنین یافته ها حاکی از آن است که رعایت اخلاق حرفه ای در سطح مدرسه می تواند به کاهش تبعیض آموزشی، تقویت مشارکت دانش آموزان در تصمیم گیری های کلاسی و ارتقای کیفیت یادگیری منجر شود. از سوی دیگر، بی توجهی به اصول اخلاقی در رفتار معلم، به احساس بی عدالتی، کاهش رضایت تحصیلی و افت انگیزه ی یادگیری می انجامد. بنابراین، اخلاق حرفه ای معلم به منزله ی عامل کلیدی در تحقق عدالت آموزشی و شکوفایی استعدادهای فردی و جمعی دانش آموزان شناخته می شود.در نتیجه، می توان گفت تقویت اخلاق حرفه ای معلمان از طریق آموزش های ضمن خدمت، بازنگری در نظام گزینش و تربیت معلم، و ایجاد نظام ارزشیابی مبتنی بر رفتارهای اخلاقی، ضرورتی اجتناب ناپذیر برای ارتقای عدالت آموزشی در نظام تعلیم وتربیت معاصر است.