تحلیل تاثیر درمان شناختی رفتاری بر مشکلات بین فردی کوکان

مشکلات بین فردی در کودکان، از جمله تعارض با همسالان، نقص در مهارت های اجتماعی، دشواری در تنظیم هیجان و الگوهای ارتباطی ناکارآمد، از عوامل کلیدی در بروز و تداوم اختلالات هیجانی و رفتاری به شمار می آیند. درمان شناختی رفتاری (CBT) طی دو دهه اخیر به عنوان مداخله ای ساختارمند و مبتنی بر شواهد، برای بهبود این مشکلات مورد توجه روزافزون قرار گرفته است. پژوهش حاضر یک مرور و تحلیل نظام مند از مطالعات داخلی و بین المللی انجام می دهد تا اثربخشی CBT بر کارکردهای بین فردی کودکان را بررسی کند. نتایج مرور نشان می دهد که CBT با تمرکز بر بازسازی شناختی، افزایش مهارت های حل مسئله، آموزش مهارت های اجتماعی، و ارتقای تنظیم هیجان، به طور معناداری در کاهش پرخاشگری، بهبود ارتباط با همسالان، افزایش رفتارهای اجتماعی مثبت و تقویت کارکردهای اجتماعی نقش دارد. همچنین مداخلاتی که به صورت چندوجهی (کودک–والد–مدرسه) و در قالب جلسات فعال با تمرین های رفتاری ارائه شده اند، اثربخشی بیشتری را گزارش کرده اند. تحلیل حاضر نشان می دهد که CBT، به ویژه در قالب پروتکل های گروهی و مدرسه محور، رویکردی کارآمد برای پیشگیری و مداخله در مشکلات بین فردی کودکان است؛ هرچند نیاز به مطالعات طولی گسترده تر و بررسی عوامل تعدیل کننده همچون سن، جنس و شدت مشکلات همچنان وجود دارد.

کلیدواژه ها:

درمان شناختی رفتاری ، مهارت های بین فردی ، روابط با همسالان ، تنظیم هیجان