واکاوی عناصر تشکیل دهنده جرم سرقت درنظام حقوقی ایران و انگلستان

سرقت از مهم ترین جرایم علیه اموال در نظام های حقوقی مختلف به شمار می آید و همواره بخش قابل توجهی از سیاست جنایی کشورها را به خود اختصاص داده است. با این حال، شیوه تعریف این جرم و عناصر تشکیل دهنده آن در نظام های حقوقی ایران و انگلستان، تحت تاثیر مبانی فقهی، فلسفی و تقنینی متفاوتی قرار دارد. در حقوق کیفری ایران، سرقت مبتنی بر آموزه های فقه اسلامی بوده و قانون مجازات اسلامی مصوب ۱۳۹۲ با تفکیک میان سرقت حدی و تعزیری، شرایط خاصی را برای تحقق و مجازات آن پیش بینی کرده است. تحقق سرقت حدی نیازمند وجود قیودی همچون هتک حرز، نصاب شرعی و مخفیانه بودن رفتار است، در حالی که سرقت تعزیری با انعطاف بیشتری مورد شناسایی قرار می گیرد. در مقابل، حقوق انگلستان بر اساس قانون سرقت ۱۹۶۸، تعریف یکپارچه ای از سرقت ارائه داده و تمرکز اصلی آن بر «تصاحب ناصادقانه» و «قصد محروم سازی دائمی مالک» است. پژوهش حاضر با بهره گیری از روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد تطبیقی، به بررسی ارکان قانونی، مادی و معنوی جرم سرقت در دو نظام حقوقی ایران و انگلستان می پردازد. نتایج تحقیق حاکی از آن است که اگرچه نظام حقوقی ایران در برخورد با سرقت های کلاسیک از انسجام بالایی برخوردار است، اما نظام حقوقی انگلستان به واسطه تعریف موسع از مفاهیم بنیادین جرم سرقت، توان بیشتری در مواجهه با اشکال نوین بزهکاری، به ویژه در فضای دیجیتال، از خود نشان می دهد.

کلیدواژه ها:

جرم سرقت ، ارکان جرم ، حقوق کیفری ایران ، حقوق کیفری انگلستان ، تصاحب ناصادقانه ، قصد محروم سازی دائمی.