نقش هوش هیجانی در ارتقای انگیزه تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر دانش اموزان

در دهه های اخیر، توجه به ابعاد هیجانی و روان شناختی یادگیری در نظام های آموزشی اهمیت چشمگیری یافته است. یکی از مولفه های کلیدی در این حوزه، هوش هیجانی است که به توانایی شناخت، درک و مدیریت هیجان های خود و دیگران اشاره دارد و نقشی تعیین کننده در شکل گیری انگیزه، خودکارآمدی و رفتارهای سازگارانه دانش آموزان ایفا می کند. پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر هوش هیجانی بر افزایش انگیزه تحصیلی و کاهش رفتارهای پرخطر در میان دانش آموزان انجام شده است.از دیدگاه نظری، هوش هیجانی بر اساس الگوهای بار-آن و گلمن، مجموعه ای از مهارت ها و شایستگی های هیجانی–اجتماعی است که موجب تسهیل عملکرد تحصیلی و سازگاری رفتاری فرد می شود. در چارچوب این مطالعه، فرض بر آن است که دانش آموزانی که از سطح بالاتری از خودآگاهی هیجانی، همدلی، کنترل تکانه و مهارت های تصمیم گیری برخوردارند، تمایل بیشتری به مشارکت فعال در فرایند یادگیری دارند و از درگیری در رفتارهای پرخطر نظیر پرخاشگری، مصرف مواد یا غیبت های مکرر اجتناب می ورزند.نتایج مطالعات پیشین نیز نشان می دهد که بین هوش هیجانی و انگیزه درونی برای پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. دانش آموزانی که قادرند احساسات خود را به طور سازنده تنظیم کنند، در مواجهه با شکست های تحصیلی، استقامت بیشتری از خود نشان می دهند و اهداف آموزشی را با تمرکز و پشتکار بیشتری دنبال می کنند. از سوی دیگر، هوش هیجانی با کاهش رفتارهای پرخطر از طریق ارتقای مهارت های حل مسئله، توانایی کنترل هیجانات منفی و گسترش روابط حمایتی سالم با همسالان و معلمان مرتبط است.اهمیت این پژوهش در آن است که با تکیه بر آموزش و پرورش هیجانی، می توان گامی موثر در جهت ارتقای سلامت روان، بهبود عملکرد تحصیلی و پیشگیری از آسیب های اجتماعی در مدارس برداشت. بنابراین، پیشنهاد می شود برنامه های درسی مدارس با محوریت آموزش مهارت های هوش هیجانی بازنگری و تقویت شوند تا زمینه ی رشد همه جانبه دانش آموزان فراهم آید.