تاثیر گیمیفیکیشن بر نگرش و انگیزش دانش آموزان ابتدایی نسبت به فعالیت بدنی و یادگیری

این پژوهش با هدف بررسی تاثیر نظام مند عناصر گیمیفیکیشن بر نگرش و انگیزش دانش آموزان دوره ابتدایی نسبت به فعالیت بدنی و یادگیری انجام شد. مطالعه حاضر از نوع شبه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون و گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان پایه های سوم تا پنجم مدارس ابتدایی تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۳-۱۴۰۲ بود که از میان آن ها ۱۲۸ دانش آموز با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به طور تصادفی در دو گروه آزمایش (۶۴ نفر) و کنترل (۶۴ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش به مدت ۱۴ هفته تحت مداخله آموزشی گیمیفاییشده قرار گرفت که در آن فعالیت های بدنی سازگار با سن و محتوای درسی علوم و ریاضی در چارچوبی بازی گونه و مبتنی بر روایت «ماموران سلامت» ادغام شده بود. ابزارهای گردآوری داده ها شامل پرسشنامه نگرش سنج محقق ساخته (پایایی=۰٫۸۹)، پرسشنامه انگیزش درونی (پایایی=۰٫۸۷)، چک لیست مشاهده نظام مند مشارکت، و مصاحبه نیمه ساختاریافته عمیق با دانش آموزان و معلمان بود. داده های کمی با استفاده از تحلیل کوواریانس چندمتغیره و آزمون اندازه اثر، و داده های کیفی با روش تحلیل مضمون تفسیری تحلیل شدند. نتایج نشان داد که پس از کنترل اثر پیش آزمون، تفاوت معناداری بین دو گروه در تمامی مولفه های نگرش (شناختی، عاطفی، رفتاری) و نیز انگیزش درونی وجود دارد (۰٫۰۰۱>p). اندازه اثر مداخله برای نگرش کلی نسبت به فعالیت بدنی ۰٫۷۱ و برای نگرش نسبت به یادگیری ۰٫۶۷ محاسبه شد که نشان دهنده اثر بزرگ مداخله است. تحلیل کیفی نیز پنج مضمون اصلی را آشکار ساخت: «تحول ادراک از تکلیف به تجربه»، «شکل گیری هویت یادگیرنده فعال»، «اجتماع یادگیری پویا»، «معناسازی فرآیندی» و «تعادل نوظهور بین رقابت و همکاری». این یافته ها موید آن است که گیمیفیکیشن طراحی شده مبتنی بر اصول روان شناختی، نه تنها یک راهبرد کمکی، بلکه یک «چارچوب تحول آفرین تربیتی» است که می تواند با تغییر بنیادین ادراک و تجربه دانش آموزان، هم زمان سلامت جسمانی و پیشرفت تحصیلی آنان را در دوره حساس ابتدایی تحت تاثیر قرار دهد. کاربست این رویکرد نیازمند بازاندیشی در طراحی فضاهای یادگیری، آموزش حرفه ای معلمان و ایجاد پیوند بین برنامه ریزی درسی و تربیت بدنی است.

کلیدواژه ها:

گیمیفیکیشن ، دانش آموزان ابتدایی ، نگرش ، انگیزش درونی ، فعالیت بدنی ، یادگیری یکپارچه.