تحلیل تطبیقی سرفصل های کتاب مبانی هنرهای تجسمی دهم با الگوهای سواد بصری در عصر هوش مصنوعی

در زیست بوم معاصر که تحت سیطره رسانه های دیداری و ظهور پارادایم های نوین هوش مصنوعی قرار دارد، اشراف بر «سواد بصری» و کاربست عملیاتی آن در لایه های مختلف فرهنگی و اجتماعی به ضرورتی انکارناپذیر بدل گشته است. با این وجود، فقدان چارچوبی مدون برای تحدید مرزهای این مفهوم، فرآیند آموزش و ارزیابی آن را با چالشی جدی مواجه ساخته است. پژوهش پیش رو با اتخاذ رویکردی تحلیلی، در پی پاسخ به این پرسش بنیادین است که چگونه می توان سواد بصری را به مثابه امری سنجش پذیر تبیین کرد؟در این راستا، با ابتناء بر نظریه آوجرینو ، مولفه های پنج گانه ی سواد بصری شامل: «ادراک بصری، زبان بصری، ارتباط بصری، یادگیری بصری و تفکر بصری» به شاخص های عملیاتی و واحدهای تحلیل خرد تجزیه گردید. از حاصل این واکاوی، یک «فهرست وارسی» جامع استخراج شد که برای سنجش عینیت یافته، در تحلیل محتوای کتاب درسی «مبانی هنرهای تجسمی پایه دهم» به کار گرفته شد.متدولوژی این تحقیق، توصیفی از نوع تحلیل محتوا با بهره گیری از تکنیک آماری آنتروپی شانون است. یافته های پژوهش دلالت بر آن دارد که مولفه های «ارتباط بصری» و «تفکر بصری» از کمترین ضریب اهمیت در محتوای کتاب مذکور برخوردارند؛ نقیصه ای که در عصر تعامل با هوش مصنوعی مولد، نیازمند بازنگری ساختاری است. نتایج نهایی موید آن است که پارادایم سواد بصری نه تنها قابلیت آزمون پذیری و سنجش کمی را داراست، بلکه می توان آموزه های آن را همسو با تحولات دیجیتال و اهداف حوزه های مختلف، به شکلی بهینه تعدیل و بازتعریف نمود.

کلیدواژه ها:

سواد بصری ، هوش مصنوعی ، مبانی هنرهای تجسمی ، آنتروپی شانون ، نظریه آوجرینو ، تحلیل محتوا.