بررسی تطبیقی چارچوب های طراحی آموزشی نوین و نقش آن ها در ارتقای مشارکت دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تطبیقی چارچوب های طراحی آموزشی نوین و نقش آن ها در ارتقای مشارکت دانش آموزان در فرآیند یادگیری انجام شده است. با توجه به تحولات سریع فناوری های اطلاعاتی و تغییر رویکردهای آموزشی از سنتی به دانش آموزمحور، نیاز به بازتعریف نقش طراحی آموزشی در ایجاد محیط های یادگیری تعاملی و مشارکتی بیش از پیش احساس می شود. در این مطالعه، چهار چارچوب اصلی طراحی آموزشی نوین شامل طراحی آموزشی مبتنی بر بازی وارسازی، طراحی معکوس، طراحی مبتنی بر پروژه و طراحی مبتنی بر نظریه بار شناختی به روش تطبیقی مورد مقایسه قرار گرفته اند. روش پژوهش، تحلیل تطبیقی کیفی با رویکرد چهارمرحله ای بردی (تشریح، تفسیر، همجواری و مقایسه) بوده و جامعه بررسی شامل اسناد علمی، مقالات معتبر و منابع کتابخانه ای داخلی و خارجی در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ می باشد. یافته های پژوهش نشان می دهد که هر یک از این چارچوب ها بر ابعاد متفاوتی از مشارکت (رفتاری، عاطفی، شناختی و عاملیتی) تاثیر می گذارند و طراحی آموزشی مبتنی بر بازی وارسازی بیشترین تاثیر را بر مشارکت رفتاری و عاطفی، طراحی معکوس بر مشارکت شناختی، طراحی مبتنی بر پروژه بر مشارکت عاملیتی و طراحی مبتنی بر نظریه بار شناختی بر مشارکت با ثبات و پایدار دارد. نتایج جدول های تحلیل نشان می دهد که ترکیب مولفه های این چارچوب ها در قالب یک الگوی تلفیقی می تواند به ارتقای حداکثری مشارکت دانش آموزان منجر شود. بحث اصلی پژوهش بر ضرورت بومی سازی چارچوب های طراحی آموزشی نوین و توجه به تفاوت های فردی و زمینه ای دانش آموزان تاکید دارد. پیشنهاد می شود الگوی طراحی آموزشی مشارکت محور بر اساس فرهنگ آموزشی ایران تدوین و در دوره های متوسطه اول و دوم مورد آزمون تجربی قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

طراحی آموزشی نوین ، مشارکت دانش آموزان ، بازی وارسازی ، طراحی معکوس ، تحلیل تطبیقی.