نقش عزت نفس ، تنظیم شناختی و منبع کنترل در پیش بینی و کنترل اختلال وسواسی

این پژوهش با هدف بررسی نقش سه متغیر روان شناختی عزت نفس، تنظیم شناختی هیجان و منبع کنترل در پیش بینی و کنترل اختلال وسواسی انجام شد. اختلال وسواسی–اجباری یکی از اختلالات ناتوان کننده اضطرابی است که با افکار مزاحم، رفتارهای تکراری و احساس ناتوانی در کنترل افکار مشخص می شود. شناسایی عوامل شناختی و شخصیتی موثر بر این اختلال می تواند به بهبود مداخلات درمانی و برنامه های پیشگیرانه کمک کند. جامعه آماری شامل ۱۰۰ نفر از کاربران فضای مجازی بود که به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه وسواس فکری–عملی، مقیاس عزت نفس روزنبرگ، پرسشنامه تنظیم شناختی هیجان و مقیاس منبع کنترل راتر بود. داده ها با روش های آماری همبستگی و رگرسیون چندگانه تحلیل شدند. نتایج نشان داد عزت نفس پایین به طور معناداری با افزایش علائم وسواسی همراه است و می تواند یکی از مهم ترین پیش بین های این اختلال باشد. همچنین تنظیم شناختی هیجان نقش قابل توجهی در شدت وسواس داشت؛ به ویژه راهبردهای ناسازگارانه مانند نشخوار ذهنی و سرزنش خود با افزایش علائم وسواسی مرتبط بودند. یافته ها نشان داد افراد دارای منبع کنترل بیرونی، بیشتر احساس ناتوانی در مدیریت افکار وسواسی دارند و این امر شدت اختلال را افزایش می دهد. مدل رگرسیونی نشان داد این سه متغیر در کنار هم توان پیش بینی بالایی برای اختلال وسواسی دارند. به طور کلی، نتایج پژوهش اهمیت توجه به عوامل شناختی–هیجانی و ویژگی های شخصیتی را در فهم و کنترل اختلال وسواسی برجسته می کند و می تواند در طراحی مداخلات مبتنی بر افزایش عزت نفس، بهبود تنظیم شناختی و تقویت منبع کنترل درونی مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

عزت نفس ، تنظیم شناختی هیجان ، منبع کنترل ، اختلال وسواسی ، پیش بینی ، کنترل ، عوامل شناختی ، ویژگی های شخصیتی