بررسی عوامل موثر برتمکین مالیاتی مودیان حقیقی وحقوقی

در این پژوهش، تمکین مالیاتی به عنوان یکی از ارکان اصلی افزایش کارایی نظام مالیاتی و تامین منابع پایدار دولت مورد بررسی قرار گرفته است. هدف اصلی تحقیق، شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر تمکین مالیاتی مودیان حقیقی و حقوقی در ایران است. مطالعه با رویکردی توصیفی–تحلیلی و با استفاده از داده های حاصل از پرسش نامه و منابع ثانویه انجام شده است. نتایج پژوهش نشان می دهد عواملی نظیر آگاهی و دانش مالیاتی، عدالت و شفافیت قوانین، کیفیت خدمات سازمان امور مالیاتی، اعتماد به نظام حاکمیتی، احتمال کشف و شدت جرایم، پیچیدگی قوانین، وضعیت اقتصادی مودیان و نگرش آنان نسبت به مالیات، نقش تعیین کننده ای در میزان تمکین مالیاتی دارند. یافته ها همچنین بیانگر تفاوت میان مودیان حقیقی و حقوقی است؛ به گونه ای که مودیان حقوقی بیشتر تحت تاثیر کنترل های قانونی و نظارتی قرار دارند، در حالی که تمکین مودیان حقیقی بیشتر از عوامل رفتاری، فرهنگی و ادراکی تاثیر می پذیرد. در این پژوهش، پس از مطالعات اکتشافی و بررسی پیشینه تحقیق و با توجه به شرایط اقتصادی و نهادی ایران، عوامل موثر در قالب ۸ مولفه و ۴۰ شاخص دسته بندی شد و با استفاده از روش دلفی فازی، نظرات ۶۱ نفر از خبرگان جمع آوری و تحلیل گردید. در نهایت، بهبود شفافیت، کاهش پیچیدگی مقررات، توسعه خدمات الکترونیک و تقویت فرهنگ مالیاتی به عنوان راهکارهای اصلی ارتقای تمکین مالیاتی پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

تمکین مالیاتی ، روش دلفی فازی ، مودیان حقیقی ، عوامل تمکین