بررسی ساختار استعاره های مفهومی در شعر سهراب سپهری با رویکرد معناشناسی شناختی

این پژوهش با هدف بررسی ساختار استعاره های مفهومی در شعر سهراب سپهری بر اساس رویکرد معناشناسی شناختی انجام شده است. با تکیه بر نظریه استعاره مفهومی لیکاف و جانسون، شعر سپهری در هشت کتاب تحلیل شد تا مشخص شود که چگونه تجربه های عینی و حسی طبیعت، سفر، نور و آب، مبنای بیان مفاهیم انتزاعی همچون آگاهی، معنویت، زندگی و تحول درونی قرار می گیرد. نتایج نشان داد که سپهری از مجموعه ای منسجم از نگاشت های مفهومی بهره می گیرد و استعاره در شعر او نه صرفا ابزار زیبایی شناختی، بلکه سازوکاری شناختی برای بیان جهان بینی عرفانی و طبیعت گرای اوست. بررسی چهار دسته اصلی استعاره ها (طبیعت/حیات معنوی، سفر/زندگی، نور/آگاهی، آب/پاکی) نشان داد که شعر سپهری از ساختاری یکپارچه و معنادار برخوردار است و تجربه زیسته شاعر در تعامل با طبیعت، بنیان نظام استعاری شعر او را شکل می دهد. تحلیل ها همچنین نشان داد که رویکرد معناشناسی شناختی چارچوبی کارآمد برای فهم لایه های پنهان و ساختار ذهنی شعر سپهری فراهم می کند و می تواند در تحلیل متون ادبی فارسی نقش موثری داشته باشد.

کلیدواژه ها:

استعاره مفهومی ، سهراب سپهری ، معناشناسی شناختی ، نگاشت مفهومی ، هشت کتاب