نقش خودکارآمدی تحصیلی در موفقیت آموزشی دانش آموزان

خودکارآمدی تحصیلی به باور فرد نسبت به توانایی های خود در انجام تکالیف و فعالیت های یادگیری اشاره دارد و یکی از مهم ترین متغیرهای روان شناختی موثر بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان به شمار می رود. این مفهوم که ریشه در نظریه شناختی اجتماعی بندورا دارد، بر این اساس استوار است که دانش آموزانی که باور قوی تری به توانمندی های خود دارند، در مواجهه با چالش های تحصیلی پایدارتر، هدفمندتر و موفق تر عمل می کنند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش خودکارآمدی تحصیلی در موفقیت آموزشی دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش توصیفی تحلیلی بوده و داده ها از طریق مرور منظم پژوهش های پیشین، مطالعات کتابخانه ای و تحلیل یافته های موجود در ادبیات داخلی و خارجی گردآوری شده است. یافته های این پژوهش نشان می دهد که خودکارآمدی تحصیلی بالا با افزایش انگیزه درونی، بهبود راهبردهای یادگیری خودتنظیمی، کاهش اضطراب امتحان و افزایش پشتکار در تکالیف دشوار همراه است. از سوی دیگر، دانش آموزانی که خودکارآمدی پایینی دارند، بیشتر در معرض ترک تحصیل، افت تحصیلی و ضعف در مدیریت یادگیری قرار می گیرند. نتایج همچنین حاکی از آن است که عوامل محیطی از جمله سبک تدریس معلم، تعاملات خانوادگی، فضای کلاس درس و تجربه های موفقیت یا شکست گذشته بر شکل گیری و تقویت خودکارآمدی تحصیلی اثرگذارند. از این رو، توجه به توسعه خودکارآمدی دانش آموزان باید به عنوان یک راهبرد محوری در برنامه ریزی آموزشی، طراحی محیط های یادگیری و آموزش معلمان مورد توجه سیاست گذاران و متخصصان تعلیم و تربیت قرار گیرد. در پایان، پیشنهادهای کاربردی برای تقویت این سازه در محیط های آموزشی ارائه شده است.

کلیدواژه ها:

خودکارآمدی تحصیلی ، موفقیت آموزشی ، انگیزه تحصیلی ، یادگیری خودتنظیمی ، نظریه بندورا ، عملکرد تحصیلی