تاثیر آموزش مهارت های آینده پژوهی بر توسعه تفکر سیستمی و تصمیم گیری دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های آینده پژوهی بر توسعه تفکر سیستمی و بهبود تصمیم گیری دانش آموزان انجام شد. با توجه به پیچیدگی مسائل آموزشی و اجتماعی و ضرورت توانمندسازی دانش آموزان برای مواجهه با عدم قطعیت های آینده، آموزش آینده پژوهی می تواند زمینه ساز شکل گیری نگاه کل نگر، درک روابط علی و پیامدهای بلندمدت تصمیم ها باشد. این مطالعه با رویکرد شبه آزمایشی و در قالب طرح پیش آزمون–پس آزمون با گروه کنترل اجرا گردید. جامعه پژوهش را دانش آموزان دوره متوسطه تشکیل دادند و نمونه با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم شد. مداخله آموزشی شامل مجموعه ای از فعالیت های مبتنی بر آینده پژوهی مانند تحلیل روندها، شناسایی پیشران ها، ترسیم سناریوها، بررسی پیامدها و تصمیم گیری در موقعیت های مسئله محور بود که طی چند جلسه به گروه آزمایش ارائه شد. برای گردآوری داده ها از پرسشنامه های استاندارد تفکر سیستمی و مهارت تصمیم گیری و نیز آزمون های عملکردی مرتبط استفاده شد. داده ها با روش های آماری توصیفی و استنباطی (از جمله آزمون t و تحلیل کوواریانس) تحلیل گردید. نتایج نشان داد آموزش مهارت های آینده پژوهی موجب افزایش معنادار تفکر سیستمی و ارتقای کیفیت تصمیم گیری در دانش آموزان گروه آزمایش نسبت به گروه کنترل شده است. بر این اساس، ادغام آموزش آینده پژوهی در برنامه های درسی و فعالیت های فوق برنامه می تواند به تقویت شایستگی های قرن بیست ویکم، تصمیم گیری آگاهانه تر و مسئولانه تر و آمادگی بهتر دانش آموزان برای مسائل پیچیده آینده کمک کند.

کلیدواژه ها:

آینده پژوهی ، مهارت های آینده نگر ، تفکر سیستمی ، تصمیم گیری ، دانش آموزان ، سناریونویسی ، آموزش مهارتی.