تاثیر آموزش مهارت های خودتنظیمی یادگیری بر پیشرفت درسی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر آموزش مهارت های خودتنظیمی یادگیری بر پیشرفت درسی دانش آموزان انجام شده است. خودتنظیمی یادگیری به عنوان یکی از مهم ترین مولفه های یادگیری موثر، نقش محوری در موفقیت تحصیلی دانش آموزان ایفا می کند. در دنیای امروز که دانش آموزان با حجم گسترده ای از اطلاعات و چالش های آموزشی روبه رو هستند، توانایی مدیریت فرآیند یادگیری، برنامه ریزی، نظارت بر خود و ارزیابی پیشرفت، از ضروریات اساسی محسوب می شود. مهارت های خودتنظیمی یادگیری شامل مجموعه ای از راهبردهای شناختی، فراشناختی، انگیزشی و رفتاری است که فرد را قادر می سازد فرآیند یادگیری خود را به صورت فعال و هدفمند هدایت کند.روش پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش را دانش آموزان مقطع متوسطه اول شهر تهران تشکیل می دادند. نمونه پژوهش شامل ۶۰ نفر از دانش آموزان بود که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب و در دو گروه آزمایش (۳۰ نفر) و کنترل (۳۰ نفر) جایگزین شدند. ابزار اندازه گیری شامل پرسشنامه راهبردهای یادگیری خودتنظیم پینتریچ و دی گروت (۱۹۹۰) و آزمون پیشرفت تحصیلی محقق ساخته بود. گروه آزمایش طی ۱۲ جلسه ۹۰ دقیقه ای تحت برنامه آموزش مهارت های خودتنظیمی قرار گرفت، در حالی که گروه کنترل آموزش معمول دریافت کرد.یافته های پژوهش نشان داد که آموزش مهارت های خودتنظیمی یادگیری تاثیر معناداری بر پیشرفت درسی دانش آموزان داشته است. دانش آموزانی که در برنامه آموزش خودتنظیمی شرکت کردند، در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت قابل توجهی در نمرات تحصیلی، راهبردهای یادگیری، انگیزش تحصیلی و توانایی برنامه ریزی نشان دادند. همچنین این دانش آموزان در مدیریت زمان، خودارزیابی و کاهش اهمال کاری بهبود چشمگیری داشتند. نتایج تحلیل کوواریانس نشان داد که تفاوت بین دو گروه در سطح p<۰.۰۱معنادار بود و اندازه اثر محاسبه شده (η^۲=۰.۴۷) حاکی از تاثیر قوی مداخله بود.نتیجه گیری کلی پژوهش بر این اساس استوار است که برنامه های آموزش خودتنظیمی یادگیری می توانند به عنوان یک مداخله موثر در بهبود عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرند و لازم است در برنامه ریزی های درسی و آموزشی کشور به این مهارت ها توجه جدی شود.

کلیدواژه ها:

خودتنظیمی یادگیری ، پیشرفت تحصیلی ، راهبردهای یادگیری ، فراشناخت ، انگیزش تحصیلی ، دانش آموزان متوسطه