الگوی ارتباطی خانواده و رابطه آن با هوش عاطفی و خلاقیت هیجانی دانش آموزان

خانواده به عنوان نهادی که زمینه و بستر آموزش و رشد روانی- اجتماعی فرزندان را فراهم می سازد؛ نقش بسزایی در وضعیت روانی فرزندان دارد و از اعضایی تشکیل شده که به گونه ای پویا و مرتبط، با یکدیگر وابسته اند و به همین دلیل نیز رفتارشان به صورت کاملا مجزا از کل سیستم خانواده قابل بررسی نیست (امام شریفی و همکاران، ۱۴۰۰). مولفه هوش عاطفی، شامل تعامل بین فرآیندهای شناختی و تجارب عاطفی است. هوش عاطفی بیان گر این ادراک است که فرد خودش را مسئول تجارب هیجانی خود می داند (مک کن و همکاران، ۲۰۲۰). الگوهای ارتباطی والدین با کودکان می تواند شخصیت فرزندان را تحت تاثیر قرار داده و باعث ایجاد ویژگی های رفتاری مثبت یا منفی شود. چگونگی برخورد والدین، اثرات طولانی بر رفتار، عملکرد، انتظارات و در نهایت بر شخصیت افراد در آینده دارد. امروزه روانشناسان به این نتیجه دست یافته اند که هیجان ها می توانند در سیستم شناختی اولویت ایجاد کنند، که به چه چیز مهمی توجه شود و حتی در مورد چیزی که در یک خلق معین بهتر انجام می شود تمرکز نماید (کاراحمدی و همکاران، ۱۳۹۶).امروزه با پیشرفت روزافزون دانش و فناوری و جریان گسترده اطلاعات، جامعه ما نیازمند آموزش مهارت هایی است که با کمک آن همگام با توسعه علم و فناوری به پیش رود. از این رو، نیاز به پرورش انسان هایی است که بتوانند با تفکری خلاق با مشکلات روبه رو شده، به حل آن ها بپردازند. توجه بیش تر به فرآیند و الگوی ارتباط بین اعضای خانواده، به ویژه اعمالی که به ایجاد رابطه بهتر کمک می کند، یا مانع آن می شود، به منظور تاثیر آن بر خصوصیات افراد، لازم و ضروری می نماید.الگوی ارتباطی خانواده، در دو نوع جهت گیری گفت و شنود و همنوایی، قابل ارزیابی است جهت گیری گفت وشنود ، اشاره به شرایطی دارد که در آن، همه افراد خانواده به شرکت آزادانه در بحث و گفت وگوهای خانوادگی تشویق می شوند و فضایی آزاد برای تبادل افکار و احساسات اعضاء درباره موضوعات مختلف ایجاد می شود (فیتزپاتریک و کوئرنر،۲۰۲۲). زیرا دیدگاه متفاوت باعث عملکردهای متفاوت و متنوع می شود. بنابراین عمل خلاقانه نیازمند تفکر خلاقانه است افرادی که دارای مهارت های هیجانی بالا هستند، مهارت های اجتماعی بهتر، روابط درازمدت پایاتر و توانایی بیشتری برای حل تعارض ها دارند، با فراهم کردن شرایط مناسب و امنیت روحی و روانی برای فرد می توان به پرورش خلاقیت کمک کرد (زارعی، ۱۳۹۹). بروز تحولات فرهنگی اجتماعی اقتصادی چشم گیر، موجب شده است که در سال های اخیر، ارتباطات کم تری بین فرزندان نوجوان و والدین شان، نسبت به دو دهه قبل برقرار شود . عدم برقراری تماس های کلامی و غیرکلامی بین والدین و فرزندان، خود می تواند مانع جدی و عامل بازدارنده مهمی برای رشد بهنجاری در رفتارهای روان شناختی فرزندان باشد .