نقش مدرسه در پیشگیری از آسیب های اجتماعی نوجوانان (مطالعه ای جامعه شناختی)

مدرسه به عنوان یکی از نهادهای اصلی جامعه پذیری، نقشی بنیادین در هدایت و کنترل رفتار نسل جوان دارد و می تواند در پیشگیری از آسیب های اجتماعی نوجوانان، نقشی پیشگیرانه و ترمیمی ایفا کند. پژوهش حاضر با رویکردی جامعه شناختی به بررسی نقش مدرسه در پیشگیری از بروز انواع آسیب های اجتماعی در میان نوجوانان می پردازد. در چارچوب نظری، از دیدگاه های دورکیم (کارکردگرایی و انسجام اجتماعی)، بوردیو (سرمایه فرهنگی) و هرشی (نظریه کنترل اجتماعی) بهره گرفته شده است تا ابعاد آموزشی، فرهنگی و نظارتی مدرسه در فرآیند پیشگیری اجتماعی تبیین گردد. یافته های نظری حاکی از آن است که مدرسه زمانی در انجام کارکرد پیشگیرانه خود موفق است که ارتباط موثر میان معلمان، خانواده و دانش آموزان برقرار شود، محتوا و روش های آموزشی متناسب با نیازهای واقعی نوجوانان باشد، و برنامه های رسمی و غیررسمی مدرسه به پرورش مهارت های اجتماعی، خودکنترلی و تفکر انتقادی بینجامد. همچنین توجه به هویت اجتماعی، مشارکت گروهی و احساس تعلق مدرسه ای، از عوامل کلیدی در کاهش گرایش به رفتارهای پرخطر و انحرافات اجتماعی شناخته می شود. در نتیجه، می توان گفت که مدرسه نه تنها نهادی آموزشی، بلکه محیطی برای رشد اجتماعی و پیشگیری از نابهنجاری هاست؛ نهادی که از طریق بازتولید ارزش ها و سرمایه اجتماعی، سهمی مهم در سلامت اجتماعی جامعه ایفا می کند.

کلیدواژه ها:

مدرسه ، آسیب های اجتماعی ، نوجوانان ، جامعه پذیری ، پیشگیری اجتماعی ، کنترل اجتماعی ، سرمایه فرهنگی