بررسی تاثیر استفاده از فناوری های نوین آموزشی مبتنی بر هوش مصنوعی و واقعیت افزوده برتقویت مهارت های تفکر انتقادی و شهروندی فعال در دانش آموزان پایه دوم دبیرستان: یک پژوهش اقدام محور

امروزه یکی از چالش های اساسی در تدریس درس پرورشی، کاهش مشارکت فعال دانش آموزان و محدودیت در تبدیل مفاهیم انتزاعی اخلاقی و شهروندی به رفتارهای عینی است. این پژوهش با رویکرد اقدام پژوهی، به دنبال طراحی و اجرای محیط یادگیری ترکیبی مبتنی بر هوش مصنوعی و واقعیت افزوده برای تقویت مهارت های تفکر انتقادی و شهروندی فعال در دانش آموزان پایه دوم دبیرستان بود. جامعه ی پژوهش شامل ۳۲ دانش آموز پایه دوم دبیرستان (رشته های علوم تجربی و ریاضی) در شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند. پژوهش در دو چرخه اقدام پژوهی انجام گرفت: در چرخه اول، از چت بات های هوش مصنوعی برای شبیه سازی سناریوهای اخلاقی و در چرخه دوم، از محتوای واقعیت افزوده برای طراحی موقعیت های مشارکت شهروندی در محیط مدرسه استفاده شد. جمع آوری داده ها با استفاده از پرسشنامه ی استاندارد تفکر انتقادی (مینکینز)، مشاهده ی ساختاریافته و مصاحبه های نیمه ساختاریافته انجام پذیرفت. یافته ها نشان داد که پس از اجرای مداخله، میانگین نمره ی تفکر انتقادی دانش آموزان از ۲۸.۴ به ۳۶.۷ (افزایش ٪۲۹) و سطح مشارکت شهروندی از ۱/۲ به ۸/۳ در مقیاس پنج درجه ای لیکرت ارتقا یافت. همچنین، تحلیل کیفی داده ها بیانگر تحول در درک دانش آموزان از مسئولیت پذیری اجتماعی و تصمیم گیری های اخلاقی مبتنی بر استدلال بود. نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام هوشمندانه ی فناوری های نوین در تدریس درس پرورشی و نقش معلم به عنوان طراح محیط های یادگیری تجربه محور تاکید می کند

کلیدواژه ها:

اقدام پژوهی ، هوش مصنوعی ، واقعیت افزوده ، تفکر انتقادی ، شهروندی فعال ، درس پرورشی ، متوسطه دوم