تحلیل تطبیقی نقش رسانه در اقتصاد ایران و ژاپن: از کارکردهای اطلاع رسانی تا حکمرانی اقتصادی

رسانه ها در اقتصادهای معاصر به عنوان یکی از بازیگران کلیدی در شکل دهی به جریان اطلاعات، انتظارات اقتصادی و سازوکارهای حکمرانی اقتصادی شناخته می شوند و نقش آن ها صرفا به اطلاع رسانی محدود نیست، بلکه می تواند بر ثبات یا بی ثباتی اقتصادی اثرگذار باشد. تفاوت در ساختارهای نهادی، سطح استقلال رسانه و الگوی تعامل رسانه با سیاست گذاری اقتصادی، موجب شکل گیری کارکردهای متفاوت رسانه در کشورهای مختلف شده است. بر این اساس، هدف این مقاله تحلیل تطبیقی نقش رسانه در اقتصاد ایران و ژاپن با تمرکز بر گذار از کارکردهای اطلاع رسانی به نقش آفرینی در حکمرانی اقتصادی است. پژوهش حاضر با استفاده از روش تحلیلی تطبیقی و مبتنی بر مطالعه اسنادی، تحلیل کیفی منابع علمی، گزارش های اقتصادی و اسناد سیاستی انجام شده و تلاش دارد الگوهای مسلط رسانه ای در دو کشور را در بستر نهادی و اقتصادی آن ها بررسی کند. یافته های پژوهش نشان می دهد که در ژاپن، رسانه ها به دلیل حرفه ای گری نهادمند، شفافیت اطلاعاتی و تعامل نسبتا منسجم با نهادهای اقتصادی، نقشی تثبیت کننده در مدیریت انتظارات، افزایش اعتماد عمومی و پشتیبانی از حکمرانی اقتصادی ایفا می کنند. در مقابل، در ایران، محدودیت های ساختاری، ناپایداری در سیاست های اطلاع رسانی اقتصادی و ضعف در انسجام نهادی رسانه ها موجب شده است که نقش رسانه در بسیاری موارد به عاملی چالش برانگیز در اقتصاد تبدیل شود. در نتیجه، مقاله نتیجه می گیرد که ارتقای نقش رسانه در حکمرانی اقتصادی ایران مستلزم تقویت استقلال حرفه ای رسانه، افزایش شفافیت اطلاعات اقتصادی و بازتعریف رابطه میان رسانه و فرآیند سیاست گذاری اقتصادی است.

کلیدواژه ها:

رسانه ، اقتصاد ، حکمرانی اقتصادی ، تحلیل تطبیقی ، ایران ، ژاپن