نقش بودجه ریزی مشارکتی در تحقق توزیع عادلانه اعتبارات عمومی: یک تحلیل مفهومی و تجربی

بودجه ریزی مشارکتی به عنوان یک مکانیسم نوین حکمرانی مالی،نقش بی بدیلی در پاسخگویی، شفافیت و به ویژه توزیع عادلانه منابع عمومی ایفا می کند. این فرآیند با درگیر کردن مستقیم شهروندان در چرخه بودجه ریزی، به تخصیص منابع بر اساس نیازهای واقعی و اولویت های محلی منجر شده و از انحراف بودجه به سمت پروژه های نمایشی یا مناطق صاحب نفوذ می کاهد. هدف این مقاله، بررسی نقش و مکانیسم های تاثیرگذاری بودجه ریزی مشارکتی بر عدالت توزیعی در حوزه اعتبارات دولتی است. روش تحقیق این مقاله، توصیفی-تحلیلی بوده و با مطالعه اسناد کتابخانه ای و تجربیات بین المللی انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که بودجه ریزی مشارکتی از طریق مکانیسم هایی همچون «افزایش شفافیت و پاسخگویی»، «تمرکززدایی در تخصیص منابع»، «توانمندسازی گروه های محروم» و «تامین مالی پروژه های دارای اولویت مردمی»، به بهبود شاخص های عدالت در توزیع اعتبارات منجر می شود. تجربه شهرهای مختلف جهان از پورتو آلگره در برزیل تا نمونه های محدود در ایران، گواه بر این ادعاست. در نهایت، مقاله حاضر با ارائه راهکارهایی برای بومی سازی و تقویت این فرآیند در نظام بودجه ریزی ایران، نتیجه می گیرد که بودجه ریزی مشارکتی نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای حرکت به سمت توسعه متوازن و عادلانه است.

کلیدواژه ها:

بودجه ریزی مشارکتی ، توزیع عادلانه اعتبارات ، حکمرانی خوب ، شفافیت مالی ، عدالت توزیعی ، مدیریت عمومی