بررسی عوامل گسترش نفوذ سیاسی_اقتصادی جمهوری خلق چین در آفریقا ۲۰۱۵_۲۰۲۴

در دهه گذشته، قاره آفریقا به یکی از کانون های اصلی تمرکز سیاست خارجی و اقتصادی جمهوری خلق چین تبدیل شده است. از سال ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، پکن توانسته با ترکیبی از ابزارهای دیپلماسی اقتصادی، سرمایه گذاری زیرساختی و نفوذ سیاسی نرم، جایگاهی استراتژیک در اقتصادها و نهادهای سیاسی آفریقایی به دست آورد. مسئله اصلی این پژوهش آن است که: چه عواملی موجب گسترش کم سابقه نفوذ سیاسی و اقتصادی چین در آفریقا طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴ شده است؟ فرضیه پژوهش بیان می کند که این نفوذ حاصل تعامل چندوجهی میان نیازهای ساختاری چین به منابع انرژی و بازارهای جدید از یک سو، و نیاز دولت های آفریقایی به سرمایه، فناوری و حمایت سیاسی از سوی دیگر است.پژوهش حاضر با روش تحلیلی–توصیفی و بر پایه داده های آماری بانک جهانی و منابع دانشگاهی بین المللی انجام شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که طرح «یک کمربند_یک جاده» پس از ۲۰۱۵ نقش محوری در پیوند دادن زیرساخت های اقتصادی چین با بنادر، جاده ها و معادن آفریقایی ایفا کرده است. افزون بر این، دیپلماسی آموزشی، فرهنگی و نظامی چین موجب افزایش حضور نخبگان آفریقایی در چارچوب سیاست «پکن–آفریقا» شده است.نتایج نهایی نشان می دهد که نفوذ چین در آفریقا نه صرفا اقتصادی، بلکه راهبردی و ساختاری است؛ به گونه ای که در دهه اخیر، پکن توانسته است وابستگی متقابل اقتصادی و سیاسی پایداری ایجاد کند که بازتعریف نظم قدرت در قاره را در پی دارد. این مطالعه در چارچوب نظری وابستگی متقابل پیچیده و رئالیسم نئوکلاسیک تحلیل می شود و بر اهمیت تعامل هم زمان منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکی در سیاست خارجی چین تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

چین ، آفریقا ، رئالیسم نئوکلاسیک ، وابستگی متقابل پیچیده ، منابع انرژی ، سیاست خارجی