سعادت جمعی؛ خوانشی صدرایی از ورزش به مثابه نهاد تعالی بخش اجتماعی

این مقاله با هدف بازخوانی جایگاه ورزش در پرتو حکمت متعالیه ملاصدرا و تبیین رسالت وجودی آن در فرآیند تحقق سعادت جمعی نگاشته شده است. در مواجهه با تقلیل گرایی مدرن که ورزش را به پدیده ای صرفا رقابتی، تجاری و جسمانی تقلیل می دهد، پرسش محوری آن است که چگونه با اتکا به دستگاه فلسفی ملاصدرا با مفاهیمی چون اصالت وجود، تشکیک وجود، حرکت جوهری، و اتحاد عاقل و معقول می توان ورزش را به مثابه «نهاد اجتماعی تعالی بخش» بازتعریف کرد. روش پژوهش، تحلیلی-توصیفی با تمرکز بر تطبیق مفاهیم کلیدی حکمت متعالیه بر سپهر اجتماعی ورزش است. یافته ها نشان می دهد که ورزش در خوانش صدرایی، نه یک فعالیت حاشیه ای، بلکه جلوه ای از حرکت جوهری جامعه به سوی تعادل و کمال وجودی است. این نقش از طریق تاثیر ورزش بر قوای نفس اجتماعی شهویه، غضبیه و عاقله و تقویت فضایل چهارگانه (عفت، شجاعت، حکمت و عدالت) در بستر جامعه محقق می شود. مقاله همچنین به بررسی نقش ورزش در تحقق مراتب نفس (نباتی، حیوانی، انسانی) و نیز ورزش به مثابه ریاضتی وجودی برای وصول به تخلق به اخلاق الهی می پردازد. در نهایت، با نقد الگوی مسلط ورزش مدرن از منظر هستی شناختی، بر ضرورت بنیان نهادن فلسفه ورزش بر مبنای حکمت متعالیه تاکید می ورزد. این پژوهش گامی در جهت غنای گفتمان فلسفه ورزش با رویکردی بومی و ارائه بدیلی نظری در برابر خوانش های مادی گرایانه است.

کلیدواژه ها:

سعادت جمعی ، فلسفه ورزش ، ملاصدرا ، قاعده اعتدال ، ریاضت وجودی