نقش هوش هیجانی در موفقیت تحصیلی دانش آموزان

پژوهش حاضر با هدف بررسی همه جانبه و تحلیلی نقش هوش هیجانی (EQ) بر موفقیت تحصیلی دانش آموزان تدوین شده است. در نظام های آموزشی نوین، گذار از تمرکز صرف بر هوش بهر (IQ) به سمت مولفه های روان شناختی و هیجانی، به عنوان یک ضرورت راهبردی شناخته می شود. هوش هیجانی که دربرگیرنده توانایی هایی نظیر خودآگاهی، مدیریت هیجانات، همدلی و تنظیم روابط بین فردی است، به عنوان یک کاتالیزور در بهبود عملکرد شناختی و کاهش اضطراب های تحصیلی عمل می کند (Goleman, ۲۰۲۱). روش تحقیق در این مطالعه از نوع توصیفی-تحلیلی و مبتنی بر مرور سیستماتیک منابع کتابخانه ای و اسناد علمی معتبر است. یافته های تحقیق نشان می دهد که میان مولفه های هوش هیجانی و پیشرفت تحصیلی رابطه مستقیم و معناداری وجود دارد؛ به گونه ای که دانش آموزان با هوش هیجانی بالاتر، در مواجهه با چالش های یادگیری، تاب آوری بیشتری نشان داده و از مهارت های حل مسئله کارآمدتری برخوردارند (Mayer et al., ۲۰۲۳). همچنین، تحلیل ها حاکی از آن است که آموزش مهارت های اجتماعی-هیجانی می تواند تا ۲۰ درصد بهبود در نتایج آزمون های استاندارد را به همراه داشته باشد (اکبرزاده، ۱۴۰۲). نتیجه گیری کلی پژوهش بیانگر آن است که موفقیت تحصیلی صرفا یک برونداد شناختی نیست، بلکه محصول تعامل پیچیده میان توانمندی های ذهنی و مهارت های تنظیم هیجانی است؛ لذا گنجاندن برنامه های تقویت هوش هیجانی در برنامه های درسی ملی برای ارتقای سلامت روان و کارایی تحصیلی دانش آموزان الزامی است (Petrides & Furnham, ۲۰۲۲؛ دهقانی و همکاران، ۱۴۰۱).

کلیدواژه ها:

هوش هیجانی ، موفقیت تحصیلی ، خودآگاهی ، مدیریت هیجانات ، پیشرفت تحصیلی.