نقش دولت در تنظیم گری پول ملی دیجیتال ( CBDC) و پیامدهای آن برای حمایت از کسب و کارهای نوپا در اقتصاد دیجیتال ایران

تحولات سریع در عرصه فناوری های مالی و گسترش رمزارزها، ضرورت مداخله و تنظیم گری دولت در بازار دیجیتال را بیش از پیش برجسته ساخته است. در این میان، پول ملی دیجیتال یا ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC) به عنوان ابزاری نوین در سیاست گذاری پولی و مالی، می تواند علاوه بر ارتقای شفافیت و کارایی نظام پرداخت، بستری برای حمایت از کسب وکارهای نوپا در اقتصاد دیجیتال ایران فراهم کند. مسئله اصلی پژوهش حاضر بررسی نقش دولت در تنظیم گری فرآیند انتشار ریال دیجیتال و تاثیرات بالقوه آن بر زیست بوم کسب و کارهای نوپا (استارتاپ ها ) است. هدف این مطالعه تبیین فرصت ها و تهدیدهای CBDC برای نوآوری های مالی و ارائه چارچوبی سیاستی است که ضمن حفظ ثبات مالی، توسعه کارآفرینی دیجیتال را نیز تسهیل نماید. روش پژوهش مبتنی بر رویکرد تحلیلی توصیفی است و داده ها از طریق بررسی اسناد ملی و تطبیق با تجربیات بین المللی (مانند چین و انگلستان) گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد که انتشار ریال دیجیتال می تواند به کاهش هزینه های تراکنش، افزایش دسترسی به خدمات مالی و ایجاد شفافیت در تبادلات کمک کند؛ اما در صورت فقدان مقررات متوازن، خطر تمرکز بیش از حد قدرت در بانک مرکزی، کاهش حریم خصوصی کاربران و محدودیت فعالیت های نوآورانه فین تک ها وجود خواهد داشت. در این شرایط پیشنهاد می شود که دولت باید رویکردی دوگانه اتخاذ کند: از یک سو با تدوین مقررات هوشمند و تدریجی، ریسک های نظام مالی و تهدیدات سایبری را کنترل نماید، و از سوی دیگر با ایجاد فضای رقابتی سالم، به استارتاپ ها امکان بهره برداری از زیرساخت ریال دیجیتال را بدهد.

کلیدواژه ها:

پول ملی دیجیتال ، تنظیم گری دولت ، کسب وکارهای نوپا ، اقتصاد دیجیتال