نقش برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر یادگیری اجتماعی–هیجانی (SEL) در ارتقای کیفیت یادگیری

در دهه های اخیر، توجه به ابعاد عاطفی، اجتماعی و هیجانی یادگیری در کنار جنبه های شناختی، به یکی از محورهای اساسی تحول در نظام های آموزشی تبدیل شده است. یادگیری اجتماعی–هیجانی (Social and Emotional Learning) به عنوان رویکردی جامع، بر توسعه مهارت هایی نظیر خودآگاهی، خودتنظیمی، همدلی، مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری مسئولانه تاکید دارد. پژوهش های متعدد نشان می دهد که توجه به این مهارت ها نقش مهمی در بهبود عملکرد تحصیلی، سلامت روان، تعاملات اجتماعی و آمادگی دانش آموزان برای زندگی فردی و اجتماعی ایفا می کند. در این میان، برنامه ریزی آموزشی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی نظام تعلیم و تربیت، نقشی تعیین کننده در نهادینه سازی یادگیری اجتماعی–هیجانی دارد. هدف مقاله حاضر، مرور و تحلیل پژوهش های انجام شده درباره نقش برنامه ریزی آموزشی در توسعه یادگیری اجتماعی–هیجانی و تاثیر آن بر کیفیت یادگیری است. بدین منظور، مطالعات داخلی و خارجی مرتبط با آموزش اجتماعی–هیجانی، برنامه ریزی درسی و بهبود کیفیت آموزش مورد بررسی قرار گرفت. یافته های مرور نشان می دهد که برنامه ریزی آموزشی مبتنی بر یادگیری اجتماعی–هیجانی می تواند به ارتقای انگیزش تحصیلی، بهبود روابط بین فردی، کاهش مشکلات رفتاری و افزایش مشارکت فعال یادگیرندگان منجر شود. با این حال، چالش هایی همچون کمبود آموزش تخصصی معلمان، نبود چارچوب های منسجم اجرایی و ضعف در ارزشیابی مهارت های اجتماعی–هیجانی، اجرای موثر این رویکرد را با محدودیت مواجه کرده است. در پایان، پیشنهادهایی برای بهبود برنامه ریزی آموزشی با رویکرد یادگیری اجتماعی–هیجانی ارائه می شود.

کلیدواژه ها:

یادگیری اجتماعی–هیجانی ، برنامه ریزی آموزشی ، کیفیت یادگیری ، مهارت های اجتماعی ، تعلیم و تربیت