نقش هوش مصنوعی در بازتولید نابرابری های فرهنگی و قدرت در جوامع دیجیتال

گسترش هوش مصنوعی در دهه اخیر به طور چشمگیری ساختارهای فرهنگی، اجتماعی و قدرت را در جوامع دیجیتال دگرگون کرده است. اگرچه این فناوری ها اغلب با وعده کارآمدی، بی طرفی و پیشرفت اجتماعی معرفی می شوند، پژوهش های انتقادی نشان می دهند که سیستم های مبتنی بر هوش مصنوعی می توانند به بازتولید و حتی تشدید نابرابری های فرهنگی، طبقاتی، جنسیتی و نژادی منجر شوند. هدف این مقاله مروری، تحلیل نظام مند ادبیات علمی موجود درباره نقش هوش مصنوعی در بازتولید نابرابری های فرهنگی و مناسبات قدرت در جوامع دیجیتال است. روش این پژوهش مرور روایتی–انتقادی مطالعات منتشرشده در ژورنال های معتبر بین المللی در حوزه مطالعات رسانه، ارتباطات، مطالعات علم و فناوری و مطالعات انتقادی هوش مصنوعی است. جامعه آماری شامل مقالات علمی داوری شده و نمونه پژوهش شامل ۲۲ مقاله منتخب است که بر اساس معیارهایی همچون ارتباط مفهومی، کیفیت روش شناختی از بین مطالعات داخلی و خارجی بین سال های ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۵ انتخاب شده اند. یافته ها نشان می دهند که الگوریتم های هوش مصنوعی از طریق سوگیری داده ها، منطق های تجاری پلتفرم ها، بازنمایی های فرهنگی ناقص و تمرکز قدرت داده ای در دست بازیگران مسلط، به بازتولید نابرابری های ساختاری کمک می کنند. در نتیجه گیری، مقاله بر ضرورت توسعه چارچوب های انتقادی، سیاست گذاری دموکراتیک و طراحی مسئولانه هوش مصنوعی تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، نابرابری فرهنگی ، قدرت ، جوامع دیجیتال ، الگوریتم های تبعیض آمیز