بررسی فراترکیب اثربخشی گروه درمانی با افزایش مهارت های اجتماعی در کودکان مبتلا به اختلالات طیف اوتیسم

اختلالات طیف اوتیسم (ASD) با نقایص پایدار در مهارت های اجتماعی، چالشی عمده در سلامت روان کودکان محسوب می شود. این فراترکیب با هدف بررسی اثربخشی گروه درمانی مبتنی بر افزایش مهارت های اجتماعی (SSGT) در کودکان مبتلا به ASD، با تحلیل نظاممند ۳۰ مطالعه (۲۰۲۰–۲۰۲۳) انجام شد. یافته ها نشان دادند SSGT با فراهم آوردن محیطی ساختاریافته برای تعامل با همسالان، بهبود معناداری در مهارت های اجتماعی پایه ایجاد می کند: آغاز گفتگو ۴۰ درصد افزایش (از ۲.۳ به ۴.۱ تعامل در جلسه)، تماس چشمی تا ۳.۸ ثانیه در فعالیت های گروهی، و تشخیص حالات چهره از ۵۵ درصد به ۷۲ درصد ارتقا یافت. همچنین، کاهش ۲۵ درصدی در رفتارهای تکراری و ۳۵ درصدی در تکانشگری مشاهده شد. عوامل کلیدی تقویت اثربخشی شامل همگنی گروه (تفاوت هوشی ≤۱۵ امتیاز)، نقش همیاران اجتماعی (۴۰ درصد افزایش تعاملات دوطرفه)، و مشارکت والدین (۳۰ درصد بهبود نمرات SRS-۲) بودند. با این حال، چالش هایی مانند ناهمگونی عملکردی کودکان، مقاومت فرهنگی (۳۵ درصد انصراف در مطالعات غیرغربی)، و نیاز به مداخلات بلندمدت (حداقل ۲۴ جلسه برای پایداری نتایج) شناسایی شدند. مکانیسم های عصبی شامل افزایش فعالیت در قشر پیش پیشانی و شیار گیجگاهی فوقانی (STS) بود. پیشنهاد می شود پروتکل های SSGT با ادغام فناوری هایی مانند واقعیت مجازی (VR) و تمرکز بر استانداردسازی، به صورت شخصی سازی شده اجرا شوند. این پژوهش بر ضرورت توجه به عوامل فرهنگی-اجتماعی و طراحی مداخلات چندوجهی برای بهبود تعمیم مهارت ها تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

گروه درمانی ، مهارت های اجتماعی ، اختلالات طیف اوتیسم ، همیاران اجتماعی