بررسی نقش معلم در تقویت تاب آوری تحصیلی از طریق روانشناسی مثبت نگر

دانش آموزان آینده سازان جوامع بشری هستند و لزوم توجه به سلامت روان آنان در کنار موفقیت تحصیلی از اهداف مهم آموزش و پرورش می باشد. در این میان معلم در دست یابی به این اهداف نقشی کلیدی دارد. با توجه به این مهم، این مقاله مروری با هدف تبیین نقش معلم در تقویت تاب آوری تحصیلی از طریق رویکرد روانشناسی مثبت نگر انجام شد. مقاله حاضر یک مطالعه مروری با روش کتاب خانه ای و متمرکز بر تحلیل کیفی است که محتوای لازم برای نگارش آن از طریق بررسی پژوهش های معتبر چاپ شده در Google scholar ، Science direct ،Pub med، Wily، Isc ، به دست آمده است. کلید واژه های مورد استفاده عبارت بودند از: روانشناسی مثبت نگر، رویکرد مثبت نگر، تاب آوری تحصیلی، معلم، آموزش. با توجه به حجم مطالب و هدف مطالعه، تعداد ۹۷ محتوای مستند به زبان انگلیسی و فارسی که شامل مقاله، کتاب و صفحات وب مرتبط با موضوع بود، انتخاب و بررسی گردید و از این میان ۳۳ مقاله که از طریق معیارهایی چون دارا بودن اعتبار علمی، مرتبط بودن با موضوع پژوهش و کیفیت محتوا غربال شدند، در نگارش این مقاله مورد استفاده قرار گرفت. یافته های این مقاله نشان داد که معلم در این فرآیند، سه نقش محوری و به هم پیوسته ایفا می کند: نخست به عنوان الگوی تاب آوری که با ارتقای بهزیستی روانی خود، سرمشقی زنده برای دانش آموزان می شود؛ دوم به عنوان معمار محیط آموزشی ایمن و حمایتگر که فضایی می آفریند تا شکست به تجربه ای برای رشد تبدیل شود؛ و سوم به عنوان مربی مهارت های مقابله ای که به طور مستقیم، توانایی های شناختی و هیجانی لازم برای غلبه بر چالش های تحصیلی را آموزش می دهد. پیشنهاد می شود پژوهش های آتی با استفاده از روش های تجربی و کنترل شده، نقش متغیرهای مداخله گر را به طور دقیق تر مورد بررسی قرار دهند. نتایج این مقاله می تواند در سه سطح کلاس درس (تغییر نقش معلم به مهندس تاب آوری)، تربیت معلم (ادغام روان شناسی مثبت نگر در آموزش) و سیاست گذاری (تخصیص منابع و طراحی سیاست های حمایتی) برای بهبود تاب آوری و عملکرد تحصیلی دانش آموزان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

روانشناسی مثبت نگر ، رویکرد مثبت نگر ، تاب آوری تحصیلی ، معلم ، آموزش