پیوند آب و ذهن: مواجهه با خطرات میکروبی آب آشامیدنی و ارتباط آن با افسردگی و اضطراب در جوامع حاشیه نشین

دسترسی به آب آشامیدنی سالم یکی از ارکان اساسی سلامت عمومی است، اما در جوامع حاشیه نشین، مواجهه مداوم با خطرات میکروبی آب می تواند پیامدهایی فراتر از بیماری های عفونی ایجاد کند و بر سلامت روان افراد اثر بگذارد. هدف این مطالعه، تبیین ارتباط میان مواجهه با آلودگی های میکروبی آب آشامیدنی و شیوع علائم اضطراب و افسردگی در جمعیت های آسیب پذیر با رویکردی میان رشته ای بود. این پژوهش به صورت یک مرور نظام مند روایتی انجام شد و مقالات منتشرشده در پایگاه های PubMed، Scopus، Web of Science و Google Scholar و ...طی سال های ۲۰۰۵ تا ۲۰۲۵ مورد بررسی قرار گرفتند. انتخاب مطالعات بر اساس چارچوب PRISMA انجام شد و شواهد در سه محور زیستی، روانی و اجتماعی تحلیل گردید.یافته ها نشان دادند که مواجهه با پاتوژن های آب زاد می تواند از طریق التهاب سیستمیک، اختلال محور روده_مغز و تغییر پاسخ های هورمونی استرس، خطر اختلالات خلقی را افزایش دهد. علاوه بر این، ناامنی آب به عنوان یک stressor مزمن مستقل، با سطوح بالاتر اضطراب و افسردگی مرتبط بود، به ویژه در شرایط فقر و نابرابری ساختاری. نتایج همچنین نشان داد نگرانی درباره آلودگی نامرئی میکروبی، حتی در غیاب بیماری بالینی، می تواند بار روانی قابل توجهی ایجاد کند.در مجموع، این مطالعه نشان می دهد که خطرات میکروبی آب آشامیدنی یک تعیین کننده محیطی مهم اما کمتر شناخته شده در اپیدمیولوژی اختلالات روانی در جوامع حاشیه نشین است. بهبود کیفیت آب می تواند به عنوان مداخله ای دوگانه با مزایای جسمی و روانی در نظر گرفته شود. ادغام سلامت روان در برنامه های آب، بهداشت و بهسازی محیط (WASH) می تواند راهبردی موثر برای کاهش نابرابری های سلامت و ارتقای رفاه پایدار باشد.

کلیدواژه ها:

میکروبیولوژی آب ، افسردگی ، اضطراب ، آب آشامیدنی ، عوامل اجتماعی_اقتصادی