بررسی روابط بینامتنی نهج البلاغه و قرآن در نامه ها با محوریت وظایف اجتماعی زمامداران در قبال مردم

این پژوهش که به روش تحلیل محتوا با استفاده از منابع لغوی و تفسیری و شروح نهج البلاغه انجام می شود به بررسی چگونگی بهره گیری کلام علوی از قرآن کریم در نامه های نهج البلاغه با محوریت شئون و وظایف اجتماعی زمامداران در برابر مردم می پردازد تا از رهگذر بررسی مستندات و شواهد قرآنی این نامه ها و نوع رابطه بینامتنی آن با قرآن، از یک سو خاستگاه کلام امام علی(علیه السلام) از آیات قرآن کریم مورد ارزیابی قرار گیرد و از سوی دیگر فهمی جامع و دقیق از نگاه امام به وظایف اجتماعی مطرح شده زمامداران در قبال مردم مطرح شده در این نامه ها ارائه نماید. هدف از این پژوهش، برقراری ارتباط بین دو منبع ارزشمند دینی قرآن و نهج البلاغه به منظور روشنگری و بسط مفاهیم قرآنی و معارف علوی و آشنایی با شیوه بهره گیری از قرآن و فهم دقیق آن است. که در ضمن بررسی و تحلیل در حوزه بینامتنیت با محوریت وظایف اجتماعی کارگزاران در حق مردم، از طریق شناسایی مولفه های آن و تطبیق آنها بر رابطه قرآن و نهج البلاغه می باشد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که بهره گیری کلام علوی از قرآن کریم در این نامه ها، گاه با آوردن عین آیه، بدون کم و کاست(کامل متنی) و گاه با تغییر اندک در متن، متناسب با محتوای خطاب(کامل تعدیلی) و گاه با بکارگیری مضمون آیه(مضمونی) است. این نوع درهم تنیدگی و تناص، ضمن برخورداری از اوج بلاغت، شاخص ها و الگوهایی ناب از معارف علوی با خاستگاه قرآنی در شوون اجتماعی زمامداران ارائه می نماید.

کلیدواژه ها:

روابط بینامتنی ، قرآن کریم ، نهج البلاغه ، نامه ، تناص