چالش های آموزش مجازی و راهکارهای بهبود آن: ارائه الگوی یکپارچه برای ارتقای کیفیت یادگیری الکترونیکی

این پژوهش با هدف شناسایی نظام مند چالش های آموزش مجازی و ارائه راهکارهای جامع برای بهبود کیفیت آن در دوران پساکرونا انجام شد. مطالعه حاضر با رویکرد ترکیبی اکتشافی متوالی در دو فاز کیفی (مصاحبه و گروه های کانونی) و کمی (پیمایش) با مشارکت ۸۵۰ نفر از ذی نفعان (دانش آموزان، معلمان، والدین و مدیران) اجرا گردید. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته، چک لیست ارزیابی کیفیت آموزش مجازی و مقیاس های سنجش فرسودگی تحصیلی و رضایت بود. یافته ها نشان داد که چالش های آموزش مجازی در پنج دسته اصلی طبقه بندی می شوند: ۱) چالش های فنی و زیرساختی (دسترسی نابرابر، قطعی اینترنت، نرم افزارهای ناکارآمد)، ۲) چالش های آموزشی-پداگوژیک (ضعف تعامل، عدم بازخورد موثر، یک سویه بودن تدریس)، ۳) چالش های روان شناختی-اجتماعی (انزوای تحصیلی، کاهش انگیزه، فرسودگی دیجیتالی)، ۴) چالش های مدیریتی و سازمانی (فقدان برنامه مدون، ضعف نظارت، نبود استاندارد ارزشیابی)، و ۵) چالش های مربوط به محتوا (عدم جذابیت، انطباق نداشتن با یادگیری آنلاین). بر اساس تحلیل مسیر، این چالش ها ۶۵٪ از واریانس رضایت از آموزش مجازی و ۵۸٪ از واریانس فرسودگی تحصیلی را تبیین می کنند. راهکارهای پیشنهادی در قالب الگوی پنج بعدی PLEAS ارائه شد: P) زیرساخت و پلتفرم، L) طراحی یادگیری، E) تعامل و درگیری، A) ارزیابی و پشتیبانی، S) سلامت و به زیستی. اجرای آزمایشی این الگو در ۲۰ کلاس درس مجازی منجر به افزایش ۴۰٪ تعامل، ۳۵٪ رضایت و ۲۸٪ بهبود نتایج یادگیری گردید. این پژوهش بر ضرورت گذار از آموزش مجازی اضطراری به یادگیری الکترونیکی باکیفیت و طراحی شده تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

آموزش مجازی ، چالش های آموزش الکترونیکی ، یادگیری آنلاین ، کیفیت آموزش ، پداگوژی دیجیتال